Vrijdag 27/11/2020

Onderzoek De MorgenIs 5G wel oké?

Hebben we 5G, de nieuwste generatie mobiel internet, wel nodig?

Beeld Kiuw

Na 4G kom 5G. Dat klinkt eenvoudig, maar de nieuwe generatie mobiele netwerken zorgt voor heel wat vragen, bezorgdheden en zelfs complottheorieën. De Morgen beantwoordt alle vragen in vier afleveringen. Vandaag: Hebben we 5G wel nodig? 

Ze kosten een stevige duit, de smartphones die compatibel zijn met 5G, de nieuwe generatie mobiel internet die eraan zit te komen. 1.250 euro voor een Samsung Galaxy S20 Ultra - 5G. Voor een OnePlus 8 betaal je 699 euro om klaar te zijn voor de toekomst. Maar voor welke toekomst precies? En wanneer begint die?

De copywriter op Bol.com komt niet verder dan één argument om een 5G-ready telefoon als de Samsung Galaxy S20 Ultra aan te schaffen: “Download bijvoorbeeld een film van 2.5 GB in een paar seconden.” De vijf camera’s op het toestel die zelfs de neusharen haarscherp krijgen, vormen dan toch een beter verkoopargument? Wat maakt het immers uit dat we een filmpje in enkele seconden zullen kunnen downloaden? Uiteindelijk duurt de film anderhalf uur. Enige laadtijd is geen groot ongemak.

Lees ook

Het standpunt van journalist Freek Evers: Mensen hebben vragen over 5G, maar waar blijven de antwoorden?

Wie zoekt naar de vernieuwing door 5G belandt snel op websites van telecomproviders zoals Proximus. Die bedrijven produceren flitsende marketingfilmpjes met voice-overs die ons een glimp tonen van wat er in het verschiet ligt. Vast element in haast alle filmpjes: het woord revolutie. Meer data, snellere verbindingen en ontelbaar veel toestellen die met het internet verbonden zijn, zullen voor een omwenteling zorgen zoals we die hebben gekend na de introductie van elektriciteit en computers. Althans, dat is de belofte.

Genetwerkte wereld

Dat het telecombedrijven zijn die dat soort filmpjes lanceren hoeft helemaal niet te verbazen, volgens Michael Peeters, directeur connectiviteit bij het gerenommeerde onderzoekscentrum Imec. “Telecomproviders zijn op zoek naar nieuwe inkomstenstromen. Maar die zijn niet meteen bij de consument te vinden.” Bijna iedereen heeft een smartphone, mobiele data zijn ingeburgerd en snel genoeg, en ook thuis is internet bijna even belangrijk als elektriciteit. Waar bevinden zich dan nog niet aangeboorde geldstromen?

Bij bedrijven, zo blijkt.  “In de ontwikkeling van 5G-technologie is van meet af aan gefocust op de noden van bedrijven”, zegt Peeters. Wie die noden maar al te goed kent, is Mitch De Geest. Hij is bedrijfsleider bij Citymesh. Wie nooit in Oostkamp komt, heeft waarschijnlijk nog nooit van het bedrijf gehoord. Maar de kans dat u - zonder het goed en wel te beseffen - al gebruik hebt gemaakt van hun diensten is dan weer groot. 

Bij Citymesh onderzoeken ze al sinds 2008 hoe een genetwerkte wereld er kan uitzien. De ‘mesh’ in de bedrijfsnaam staat voor de gelijknamige technologie: die verbindt verschillende punten in een netwerk, waardoor toestellen die op het netwerk zijn aangesloten met elkaar in contact staan en met elkaar kunnen communiceren. “Wij presenteerden in 2008 al aan steden hoe ze met sensoren de luchtkwaliteit zouden kunnen monitoren, hoe ze het parkeermanagement zouden kunnen optimaliseren en hoe mobiele camera’s tijdens evenementen zouden kunnen worden ingezet.”

De voorbije 12 jaar specialiseerde Citymesh zich in wifi-technologie. “Het is begonnen met vakantieparken aan de kust te voorzien van kleine wifinetwerken, vervolgens expohallen, evenementen klein en groot, en ondertussen onderhouden wij wifinetwerken van meer dan zestig steden en gemeenten, vooral in Vlaanderen”, zegt De Geest. Ook wie in een station van de NMBS verbinding wil maken met wifi, doet dat met behulp van Citymesh-technologie.

Een wifinetwerk zorgt niet alleen voor gratis toegang tot het internet voor bezoekers. Het vakantiepark, de expohal, de organisator van een evenement of de stad krijgt dankzij het netwerk heel wat data binnen. “Zo kunnen wij bijvoorbeeld in de data zien waar mensen vandaan komen. Steden krijgen op die manier nog een beter zicht op welke toeristen uit welke landen op bezoek komen.” Of om het nog concreter te maken: “Wij kunnen - nadat we de data geanonimiseerd en versleuteld hebben - trends ontwaren zoals: hoe bezoekt de gemiddelde Chinees Antwerpen? Waar gaan ze naartoe? Hoe verplaatsen ze zich?”

Kiespijn

Bedrijven willen graag gelijkaardige netwerken opzetten om distributie- en productieprocessen te monitoren, analyseren en optimaliseren. Alleen schieten zowel wifi, zoals we het vandaag kennen, als 4G tekort.

Michael Peeters illustreert met een eenvoudig voorbeeld waar wifi faalt. “De meeste kantoren kiezen vandaag nog liever voor internetkabels om hun printers met het netwerk te verbinden dan voor wifi. Een dergelijk wifinetwerk is niet stabiel genoeg.” Dat een printopdracht vijf minuten later wordt uitgevoerd, zal een bedrijf in de meeste gevallen geen averij kosten. “Ander voorbeeld: wil je een machine van honderd ton, die 35 kilometer per uur voortbeweegt, op tijd stoppen, dan kun je onbetrouwbare verbindingen missen als kiespijn”, vult De Geest aan.

Bovendien heb je voor wifi geen licentie nodig. “Wie een access point maakt, kan toegang krijgen tot wifi”, zegt Peeters. “Dat maakt dat je eigenlijk te weinig controle hebt over hoeveel mensen en toestellen verbinding maken en dat het netwerk snel verzadigd kan raken.”

4G zou op dat vlak in principe kunnen volstaan. “Alleen moeten bedrijven het spectrum delen met alle consumenten die WhatsAppen, Instagrammen en Netflix kijken. 4G kan wel wat aan, maar daar zouden we al snel op de limieten van de bandbreedte botsen”, zegt Peeters. Vandaar dus 5G. Zowel de antennes die 5G zullen mogelijk maken als de datacenters die alle bewerkingen over het netwerk zullen beheren, worden ontwikkeld op maat van bedrijven. Eén van de belangrijkste innovaties heeft niet eens met snelheid te maken, maar met slicing. In mensentaal: datamanagement. Welke datapakketjes krijgen voorrang en welke moeten wachten? Michael Peeters gebruikt de metafoor van een kassa. Aan die kassa moeten zowel consumenten passeren die WhatsApp-berichten sturen, als bedrijven die opdrachten willen doorsturen naar hun machine van 100 ton. “In een ongeregeld netwerk wordt elk datapakket gelijk behandeld. De kans is dus groot dat de datapakketten van bedrijven eerst twintig WhatsAppberichten moeten laten voorgaan”, zegt Peeters. Niet ideaal.

Dankzij de slicing-technologie, een extra laag die aan het netwerk wordt toegevoegd, kunnen providers of bedrijven met die capaciteit spelen. “Je zou kunnen zeggen: om de drie WhatsAppberichten moet er een datapakket van een bedrijf kunnen passeren. Of nog beter: Je maakt kassa’s voor bedrijven en voor consumenten.” Providers zullen op die manier de netwerksnelheid voor consumenten verzekeren en ondertussen ook bedrijven garanties bieden.

Peeters is ervan overtuigd dat private mobiele 5G netwerken voor bedrijven, zoals Citymesh er vandaag al met 4G technologie bouwt, de toekomst zijn. “Dat brengt heel wat voordelen met zich mee: bedrijven zijn niet meer afhankelijk van het netwerk van van de traditionele telecomnetwerken. Als daar iets fout loopt, blijft het netwerk lopen. Bovendien kunnen de bedrijven de data die over het netwerk lopen zelf beheren.”

Steve Jobs

Is dat dan de grote revolutie die de marketingfilmpjes beloven? Bedrijven die machines en sensoren verbinden in een netwerk? Volgens Mitch De Geest moeten we onze verbeelding wat gebruiken.

“Herinner je je het moment toen Steve Jobs de eerste iPhone voorstelde? Er hing toen ook een enorme energie in de zaal en iedereen was enthousiast. Elk medium schreef erover. Een beetje gek eigenlijk, want de eerste iPhone kon helemaal niet zoveel: je kon er e-mails op lezen, ermee bellen en muziek mee beluisteren. Je kon er nog niet eens een app op downloaden. Maar een jaar later, bij de lancering van de App Store, werd het enthousiasme gerechtvaardigd.”

Waar De Geest op doelt, is dat Apple met de iPhone en zijn App Store de basis legde voor een nieuwe economie. Wie had in 2007 en 2008 durven denken dat apps de wereld op zijn kop zouden zetten? Facebook startte zijn veroveringstocht in 2004, maar het is pas sinds 2012, toen Mark Zuckerberg inzag dat de smartphone het venster op de wereld zou worden, dat Facebook echt uit zijn voegen begon te barsten. En denk ook aan die andere bedrijven die niet meer uit de actualiteit zijn weg te slaan: de app Uber die de hele taxisector op zijn kop zette, of Deliveroo dat het veel makkelijker maakte om eten aan huis te laten brengen.

“Voor 5G moet dat iPhone-moment, of beter, dat ‘App Store’-moment nog komen”, daar is De Geest rotsvast van overtuigd. “We kunnen de mogelijkheden vandaag nauwelijks inschatten.”

Michael Peeters loopt iets minder snel van stapel. Hij ziet, net als zijn collega Sofie Pollin, professor telecommunicatie aan de KU Leuven, vooral een evolutie. Pollin: “De 5G-technologie zal zeker zijn rol spelen in een veranderende wereld, waarin we alles en iedereen met elkaar verbinden. Maar om dat nu een grote revolutie of omwenteling te noemen, dat is waarschijnlijk te veel van het goede.” Ze wijst erop dat 5G geen wondermiddel is, maar één van de mogelijke technologieën die we in de toekomst zullen gebruiken. “Wifi heeft zijn beperkingen, maar zal voor heel wat gevallen nuttig blijven.”

Wat tegen 5G pleit, volgens Pollin: “De markt ontwikkelt zich heel traag. Ik heb hier in Leuven al een wifi 6 tot mijn beschikking, daar raak ik heel gemakkelijk aan, en ik kan die gebruiken zonder licentie, maar betaalbare hardware en spectrum vinden om een 5G-netwerk op te zetten is niet vanzelfsprekend. Technologiebedrijven zoals Huawei, ZDE, Nokia en Ericsson beloven veel, maar komen die beloftes nog niet na.”

Een van de mooiste voorbeelden van die beloftes zijn zelfrijdende auto’s: die worden in de marketingfilmpjes maar al te vaak getoond als voorbeeld van hoe 5G de wereld zal veranderen. Maar Peeters relativeert dat belang. “Autobouwers en technologiebedrijven hebben al miljoenen testkilometers achter de rug met autonome voertuigen, maar er zijn nog nauwelijks 5G-netwerken waar ze op kunnen terugvallen. Het succes van zelfrijdende auto’s vastklinken aan al dan niet uitrollen van 5G is klinkklare nonsens. Die zelfrijdende auto’s komen er ook wel zonder 5G.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234