Maandag 21/10/2019

'Grand Theft Auto' racet alle blockbusters nog eens van de weg

Grand Theft Auto blijft de game die zowat alle andere spellen de loef afsteekt qua populariteit. Beeld UNKNOWN

Tien jaar na de lancering van Grand Theft Auto III is het beruchtste videogamemerk weer opvallend alomtegenwoordig. Vorige week werd de derde game, ter ere van zijn jubileum, gelanceerd op iOS en Android-toestellen, en de droge aankondiging van opvolger Grand Theft Auto V stak een stevige stok in de publicitaire wielen van najaarstitels Battlefield 3 en Uncharted 3.

Vijfentwintig oktober 2011. Electronic Arts lanceert met veel bombarie zijn Battlefield 3, maar op internetforums en Twitter gaat het maar over één ding: Grand Theft Auto V, een nieuwe aflevering uit de beruchte reeks misdaadgames, waarvan Rockstar Games, het Brits-Amerikaanse label achter de games, één miezerig logootje heeft getoond op zijn website.

Twee november 2011. Ze doen het weer: Sony houdt over heel de wereld lanceringsfeestjes met buikdanseressen en overvloedige drank voor Uncharted 3: Drake's Deception, de game die dit najaar meer PlayStation 3-consoles moet helpen verkopen. Ondertussen gaat echter opnieuw een goed deel van de pers- en publieksaandacht naar de trailer van Grand Theft Auto V, die vandaag voor het eerst op de website van Rockstar wordt getoond.

Rockstar Games steekt graag zijn middelvinger op. Dat bewezen ze eind vorige week nog voor een derde keer, door in volle eindejaarsperiode het tien jaar oude Grand Theft Auto (GTA) III opnieuw te lanceren voor de iPhone 4, de iPad en bepaalde Androidtoestellen.

Apple-strategie
Rockstar Games heeft, zeker als het over zijn vlaggenschipreeks gaat, de treiterigheid die Apple ook hanteert in zijn sector: terwijl concurrenten de aankondiging en lancering van zijn nieuwe producten braaf in lijn brengen met vaste data die de hele industrie voor lief neemt, zoals de traditionele winkelperiode in het najaar of grote handelsbeurzen, hebben ze zo hun eigen agenda. En die staat meestal haaks op die van hun concurrenten. Tot op niet geringe hoogte kunnen ze zich dat ook permitteren.

Het concept van de game - een stevig doorploegd verhaal verteld in afzonderlijke missies, die de speler op eigen tempo kan aanvatten in de grote, open, levende wereld van een grootstad - bleek meteen een succesformule. Terwijl andere games een vast stramien van opeenvolgende 'levels' hebben, kunnen GTA-spelers tussen twee missies door een beetje gek doen. Ze kunnen zogeheten zijmissies spelen, waarin ze een opdracht voor een personage uit de game uitvoeren, hun wapenarsenaal uitbreiden, toevallige passanten in elkaar slaan of vermoorden, carjackings plegen, en zich onledig houden met ander crimineel ongein.

Het concept van GTA heeft ondertussen school gemaakt. De open wereld of de 'sandbox' is een idee dat Rockstar Games zelf ondertussen al naar een middelbare school bracht met Bully, naar een westernsetting met Red Dead Redemption, en naar een klassiek detectiveverhaal met L.A. Noire. Ook andere gamemakers zagen meteen brood in het concept, en brachten het in hun eigen titels: Ubisoft bouwde bijvoorbeeld een grote, open wereld in zijn Assassin's Creed-games, Electronic Arts had in 2005 het relatief succesvolle The Godfather, en THQ kopieerde het concept naar zijn Saints Row-reeks, waarvan de derde (zie kader) onlangs op de markt kwam.

De criminele toon van de ondertussen tien games uit de reeks werd snel een bron van ongenoegen bij waakzame ouders, en een paar keer werd een GTA-game (zoals bij de racistische moordtocht van Hans Van Themsche in Antwerpen in 2006) in verband gebracht met echte gewelddaden. Maar die controverse is nu grotendeels gaan liggen. Alle afleveringen uit de reeks werden met een 18+-label op de markt gebracht, en brengen een naturalistisch misdaadverhaal met personages die vruchteloos de American Dream achternahossen. Net als, zeg maar, in The Sopranos of in misdaadromans van George Pelecanos.

Zeker GTA IV uit 2008 maakte komaf met de vooroordelen, door een verhaal te presenteren over een ex-soldaat uit de Balkanoorlog die als illegale immigrant naar de fictieve Amerikaanse stad Liberty City (zeg maar New York) reist om een paar van zijn corrupte oversten op te sporen en te vermoorden. Daardoor komt hij, goeddeels ongewild, in de criminele onderbuik van de stad terecht.

Magie hersteld
Met de publieke opinie zit het dus stilaan goed, maar ondertussen heeft Rockstar Games nog met iets anders af te rekenen: de dreigende irrelevantie van zijn titel. Sinds Grand Theft Auto IV kwamen er nog twee tussentitels op de markt, en geen van beide deed het echt goed. Episodes from Liberty City, een in 2009 uitgebrachte bundel van twee losstaande crimiverhalen die eerder los verkrijgbaar waren via download, verkocht krap drie miljoen exemplaren, veel minder dan eerdere titels die tussen de grote releases kwamen. En Chinatown Wars, een terugkeer naar de originele look van de games (de eerste en tweede GTA's werden in bovenaanzicht gespeeld), sleet er nog een miljoen minder op mobiele toestellen als de Nintendo DS, Sony PSP, iPhone en iPad.

Met de aankondiging van GTA V probeert Rockstar Games zijn publicitaire kaarten behoorlijk uit te spelen, zodat de magie van de reeks stilaan in ere hersteld lijkt. Wat dat betreft weten ze namelijk erg goed hoe het moet: de trailer, die enkele taferelen uit een op Los Angeles lijkende grootstad toonde, werd alvast compleet uitgebeend op fansites.

 Rockstar Games steekt graag zijn middelvinger op en wat publiciteit betreft weten ze heel erg goed hoe het moet  
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234