Vrijdag 16/04/2021

NieuwsMalariabestrijding

Goedkope Nederlandse uitvinding halveert malaria

Een man in Ivoorkust demonstreert de ventilatiebuizen. Muggen vliegen er doorheen omdat ze de geur van mensen ruiken, maar komen niet ver omdat er roosters met gif in de buis zitten. Beeld In2Care
Een man in Ivoorkust demonstreert de ventilatiebuizen. Muggen vliegen er doorheen omdat ze de geur van mensen ruiken, maar komen niet ver omdat er roosters met gif in de buis zitten.Beeld In2Care

Het is een veelbelovende én goedkope manier om malaria tegen te gaan: ventilatieroosters besprenkeld met insectengif, ingebouwd in de buitenmuren van huizen. Volgens onderzoek dat donderdag is gepubliceerd in The Lancet, leidt dit tot bijna een halvering van het aantal besmettingen.

Malaria is nog altijd een zeer dodelijke ziekte, met in 2019 meer dan 400.000 sterfgevallen wereldwijd. Vooral in armere landen staat malaria volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hoog op de ranglijst van doodsoorzaken, boven bijvoorbeeld verkeersongelukken, hiv of tuberculose.

Wel is het aantal malariadoden sinds 2000 behoorlijk afgenomen, voornamelijk doordat er in de getroffen gebieden volop muskietennetten zijn uitgedeeld. Het probleem is dat steeds meer muggen resistent raken tegen de middelen waarmee de netten geïmpregneerd zijn.

Wetenschappers zoeken dus naar nieuwe manieren om de malariamug te slim af te zijn. De muggendodende ventilatieroosters zijn bedacht door de Nederlandse productontwikkelaar Anne Osinga. Hij heeft een hele rij uitvindingen op zijn naam staan, waaronder een muggenval en een ventilatierooster dat pollen uit de lucht vangt. In het nieuwe muggenwerende ventilatierooster combineert hij die twee ideeën.

“Ik probeerde te denken als een mug”, zegt Osinga. “De mens heeft een geur van 37 graden, die opstijgt omdat die warmer is dan de omgeving. Als ik een mug zou zijn, zou ik door die ventilatieopening naar binnen gaan, want voor een mug ruikt het daar ’s avonds fantastisch.”

. Beeld .
.Beeld .

Een internationale groep onderzoekers onder leiding van medisch entomoloog Eleanore Sternberg testte de uitvinding in de praktijk. Ze splitsten dorpen in Ivoorkust in twee groepen. De ene helft kreeg alleen muskietennetten, de huizen van de andere kregen ook Osinga's ventilatieroosters en een controle op kieren en gaten.

Uitkomst na twee jaar: in de dorpen met de ventilatieroosters werden de kinderen 2.355 keer ziek door malaria, in de dorpen zonder was dat 3.635 keer. Kortom, een afname van bijna 40 procent.

“Een doorbraak”, reageert Sander Koenraadt, medisch entomoloog aan de Wageningen Universiteit. Hij is niet betrokken bij de ontwikkeling van de ventilatieroosters, noch bij het onderzoek. “Je ziet in mijn vakgebied veel nieuwe middelen tegen muggen, maar vaak gaan ze uit van hetzelfde principe. Dan wordt er bijvoorbeeld gezocht naar een nieuwe insecticide. Dit is een heel nieuwe benadering.”

Wat belangrijk is: ook resistente muggen worden geraakt door het insecticide op het ventilatieroosters. Koenraadt: “Ze krijgen een hoge dosis van het gif binnen en dus sterven ze.” Al denkt hij niet dat dit de nekslag zal zijn voor de malariamug. “De tijd dat we dachten dat er één simpele oplossing voor malaria was, is voorbij. Het zal altijd een wedloop blijven tussen mug en mens.”

Een huis in ivoorkust, met bij de ronde gaten boven de deur de nieuwe muggendoders geïnstalleerd. Beeld In2Care
Een huis in ivoorkust, met bij de ronde gaten boven de deur de nieuwe muggendoders geïnstalleerd.Beeld In2Care
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234