Maandag 24/02/2020

Gevoelig voor pasta en brood? Gluten is mogelijk niet de boosdoener

Beeld Thinkstock

Wanneer de meeste denken aan gezondheidsproblemen door brood, pasta en aardappelen, denken ze aan het proteïne gluten. Maar Duitse wetenschappers zeggen nu dat niet gluten, maar een andere groep van proteïne de boosdoener kan zijn van symptomen als hoofdpijn, vermoeidheid, een opgeblazen gevoel of darmproblemen .

Gluten is een proteïne dat je vindt in tarwe, gerst, rogge. Het bestanddeel kan schadelijk zijn voor coeliakiepatiënten. Maar gluten is mogelijk niet de enige schuldige van chronische darmziekten. Een andere familie van proteines in tarwe en andere granen, genaamd amylase-trypsin inhibitoren (ATI), prikkelen al jarenlang de interesse van wetenschappers. Duitse gastro-enterologen aan de Johannes Gutenberg universiteit vermoeden nu dat ATI de oorzaak van ontstekingen zijn en dat ze chronische aandoeningen kunnen verergeren.

De Duitse experts hebben bewijs dat aantoont dat ATI bij sommige mensen ernstige reacties van het immuunsysteem in de darmen veroorzaakt. Dit kan ook andere organen, als nieren, milt, het brein en de lymfeklieren treffen. Zo veroorzaken ze chronische aandoeningen als multiple sclerose, astma, reumatoïde artritis en ontstekingsziekten van de darmen als de ziekte van Crohn en een chronische ontstekingsziekte van de dikke darm.

Coeliakie versus glutengevoeligheid
ATI zou ook kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van glutengevoeligheid. Deze patiënten testen negatief voor de chronische darmziekte coeliakie, maar kampen wel met symptomen als pijn en vermoeidheid nadat ze brood, pasta en andere tarweproducten hebben gegeten. Coeliakie is een ernstige aandoening waarbij patiënten een auto-immuunreactie vertonen op gluten, het proteïne richt bij hen schade aan in de darmen met diarree, gewichtsverlies en ondervoeding tot gevolg.

Verschillende studies
Detlef Schuppan stelde de resultaten onlangs voor in Wenen tijdens een jaarlijkse bijeenkomst van gastro-enterologen en wetenschappers gespecialiseerd in verteringsziekten. Hij baseerde zich op verschillende studies die de laatste jaren gepubliceerd werden. "ATI in tarwe lijkt immuuncellen in de darmen en andere weefsels te activeren. Dit kan de symptomen van reeds bestaande ontstekingsziekten erger maken."

ATI en gluten
Eerder onderzoek heeft aangetoond dat mensen die gevoelig zijn voor gluten met een ander type van ontsteking kampen dan patiënten met coeliakie. Daarom vermoedde Schuppan en zijn collega's dat niet gluten, maar een ander proteïne symptomen als hoofdpijn, gewrichtspijn en uitslag veroorzaakt. Het schrappen van gluten helpt bij hen wel de symptomen te verlichten, omdat die vaak samen met ATI in dezelfde producten voorkomen. Momenteel lopen er nog studies over het verband tussen ATI en chronische ziekten.

Niet volledig schrappen
Om de symptomen te verlichten zegt Schuppan dat je ATI niet volledig moet schrappen uit je eetpatroon, een vermindering van 90 procent volstaat bij de meeste patiënten.

Iedereen gaat glutenvrij
Een recent onderzoek heeft aangetoond dat steeds meer Amerikanen een glutenvrij dieet volgen, maar dat het aantal diagnoses van coeliakie wel stabiel blijft. Schuppan: "Heel wat mensen stellen bij zichzelf de diagnose van een glutenintolerantie, wat dit fenomeen kan verklaren. Anderen schrappen gluten van het menu omdat het nu trendy is, ze menen dat het gezonder is of dat ze zo zullen afvallen."

Schuppan benadrukt dat er nog meer onderzoek naar ATI en het verband tussen chronische (darm)ziekten moet gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234