Donderdag 17/06/2021

Vraag van de WeekWetenschap

Geluidsoverlast, is dat nu echt zo erg?

null Beeld AFP
Beeld AFP

Nu het post-lockdownleven beetje bij beetje herneemt, krijg je ook weer meer lawaai. En dat is niet alleen nefast voor onze oren. Wanneer spreken we van geluidshinder en hoe erg is het?

De gevolgen van geluidsoverlast worden onderschat en zelden belicht, waarschuwt geluidswetenschapper Tjeerd Andringa. En het probleem wordt steeds groter “Door geluidsoverlast gaan we eerder dood. Alleen al in West-Europa kost het 1,6 miljoen gezonde levens­jaren.”

We krijgen steeds vaker te maken met geluidsoverlast. Of het nu de buurman is die boort, een baby die krijst of een drukke weg: allemaal zorgen ze voor stress. Andringa: “Je lichaam kan zich pas ontspannen als je hersenen registreren dat de omgeving veilig is. Dat doet je brein door te luisteren naar zogenoemde ‘veilige geluiden’ die dieren of mensen maken. Denk aan het zingen van een vogel of het herkauwen van een koe.” Die borende buurman en razende snelweg horen dus níét bij die veilige geluiden. Het deel van de hersenen dat die inschatting (veilig of onveilig) maakt, is een overblijfsel uit de prehistorie. Voor onze voorouders was het extra belangrijk om te weten of er gevaar op de loer lag, zoals een sabeltandtijger.

Anno 2021 worden veilige geluiden steeds vaker gemaskeerd door mechanische geluiden, zoals airco’s, vaatwassers of verkeer. Daardoor geven je hersenen minder snel een signaal aan je lichaam dat het kan ontspannen. Gevolg: sommige mensen staan daardoor continu en vaak onbewust in stress­modus. “Mensen met stress zorgen, onbewust, slechter voor zichzelf, waardoor ze eerder dood kunnen gaan”, zegt Andringa. “Het sterkste verband zien we tussen een luide omgeving en hart- en vaat­ziekten. Het is dus belangrijk dat we geluidsoverlast gaan zien als een volksgezondheidsprobleem.”

Het is volgens Andringa alleen niet zo simpel als een bovengrens hanteren voor de sterkte van het geluid. Ónder die grens komen er namelijk steeds meer geluiden bij, denk aan een zoemende koelkast, airco, wind­molens of een industrieterrein. Die geluiden zitten wel onder de norm, maar zijn nog steeds goed hoorbaar. De hoorbaarheid van geluid is dus net zo belangrijk.

Bij geluidsoverlast denk je al snel aan mensen die bij Zaventem wonen en last hebben van vliegtuigen. Maar het kan ook veel subtieler: “Sommigen zijn hypergevoelig voor het geluid waar ze last van hebben. Zij horen bijvoorbeeld windmolens op grote afstand zonder dat jij het opmerkt.” Deze mensen zijn volgens Andringa geen aanstellers. “Je moet iedereen die geluidsoverlast ervaart, serieus nemen en hulp bieden.”

Hoe die hulp eruitziet, is voor iedereen anders. “Voor sommigen zal betere isolatie van hun huis een goede oplossing zijn en anderen hebben wellicht psychische hulp nodig of mantelzorg. Er kan van alles spelen in het leven van deze mensen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234