Donderdag 23/09/2021

AchtergrondVraag van de Week

Gaat het nou regenen of niet, en waar?

null Beeld © Bart Leye
Beeld © Bart Leye

In weerapps kun je beter een uur terugkijken dan vooruit om te weten of het droog blijft. Meteoroloog Helga van Leur legt uit hoe dat kan.

De ideale weer­app bestaat niet, zegt Helga van Leur, lange tijd weervrouw bij de Nederlandse ­omroep RTL en nu zelfstandig ­meteoroloog. Eigenlijk, zegt Van Leur, zou bij elke weerapp – Buienradar, KMI, Buienalarm... – een ­disclaimer moeten verschijnen: ‘De enige zekerheid die je hebt is on­zekerheid’.

“De meeste apps gebruiken dezelfde weermodellen”, legt Van Leur uit. Dat model is gemaakt op basis van enorme hoeveelheden gegevens over onder meer temperatuur, luchtdruk, vocht, wind en verdamping. “Maar in elk model zitten veel onzekerheden. En hoe meer uren of dagen je vooruitkijkt, des te groter wordt de onzekerheid.”

“Weerapps zijn wel beter dan tien jaar geleden”, zegt Van Leur. “Er zijn meer data beschikbaar en we hebben krachtiger computers die al die data verwerken tot een verwachting. Maar elk model blijft een ­vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Want welk bereik kies je bij het berekenen? Neem je alleen België en Nederland, heel Europa of de hele wereld? Of neem je net een klein gebied waarin je vrij nauwkeurig kunt voorspellen? Dat kan, maar het betekent ook dat je niet ver vooruit kunt kijken.”

En dan zijn er nog talloze factoren die nauwelijks te voorspellen zijn. “Hoe beweegt een luchtlaag op 1.500 meter of op 10 kilometer hoog­te? De kleinste verandering kan tot een heel andere uitkomst leiden. Daar­om moet je het basismodel laten interpreteren door een ervaren meteoroloog.” Zelf gebruikt ze wxcharts.com en windy.com om te begrijpen wat er speelt.

Welke app je gebruikt is niet zozeer van belang, wel hóé je die gebruikt, zegt Van Leur. “Als je wilt weten of het de komende uren gaat regenen, kijk je een uur terug op je app naar de regen, satellietbeelden en windrichting. Dan zie je of wolken snel ontstaan en waar ze naartoe bewegen. Apps laten op korte termijn de aanwezige buien vaak recht­uit verschuiven, terwijl er veel meer ­dynamiek in zit. Zo laten ze de buien niet oplossen, veranderen van intensiteit of ontstaan vanuit het niets. Daar gaat het mis. Terugkijken kan je dus helpen een voorspelling te doen.”

Neem elke weerapp met een korrel zout, zegt Van Leur. En te midden van al het gemopper over die lokale bui die precies valt op de plek waar je die niet verwacht, zitten de voorspellingen vaak goed.

Daarbij gaat ook een wetmatigheid op die menselijk is. Als Buienradar negen keer goed zit, en één keer fout, ben je geneigd die ene keer te onthouden. Van Leur: “Zo zitten onze hersenen in elkaar: je onthoudt negatieve ervaringen beter.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234