Donderdag 24/10/2019

Zelfdoding

Facebook wordt therapeut. Maar is dat wel een goed idee?

Beeld Pieter van Eenoge

Facebook komt op de proppen met een nieuwe suïcidepreventietool, in de hoop levens te redden. Maar helpt die ook echt? Professionals zijn nog niet overtuigd. Ze stellen vooral dat de tool te snel gelanceerd is.

"Klotewereld, klotedepressie, klotefamilie", "Ik kan niet meer, ik wil niet meer", "Het is mooi geweest. Ik ga naar de wolken. Daar schijnt de zon."

Wie op Facebook zulke zorgwekkende berichten voorbij ziet komen, kan sinds deze week de hulp van de sociaalnetwerksite inroepen. Die heeft een speciale knop ontwikkeld voor mensen die ongerust zijn over statusupdates en commentaren van vrienden en familie. Als ze dat nodig vinden, kunnen ze hen via die knop een tekstje sturen, een vriend om hulp vragen, lezen hoe je met suïcidale mensen moet omgaan of een team van Facebook inschakelen.

De tool is een jaar lang in de Verenigde Staten uitgetest, licht Facebook-woordvoerster Tineke Meijerman toe. Hoeveel mensen er precies mee geholpen zijn, kan ze niet zeggen. Wel benadrukt ze de samenwerking met verschillende suïcidepreventieorganisaties. "Samen vinden we de knop voldoende waardevol om wereldwijd uit te rollen."

Bij het Centrum ter Preventie van Zelfdoding zitten ze met een dubbel gevoel. Directrice Kirsten Pauwels meent dat het goed is dat een veelgebruikt medium zelfdoding bespreekbaar maakt en mee voor alertheid zorgt. "Wekelijks worden we gesignaleerd over verontrustende berichten of Facebook. We zijn zelf al jaren vragende partij om met het bedrijf samen te zitten." Dat zal ook gebeuren, nu maandag. "We hopen dan een aantal zaken uit te klaren."

Pauwels is namelijk bezorgd over een aantal van de hulppistes die aangereikt worden. Zo is er eentje waarmee je automatisch een standaardzinnetje - "Ik maak me zorgen over je bericht en wil je graag helpen als je behoefte hebt" - kunt versturen. "Dat komt heel onpersoonlijk over. Het kan goed zijn dat iemand die suïcidaal is zich daar helemaal niet door gesteund voelt."

Beeld Pieter van Eenoge

Volgens het centrum is het veel krachtiger "om zelf contact te leggen en uit te leggen dat je bezorgd bent". Ook meent Pauwels dat er beter doorverwezen moet worden naar de bevoegde Vlaamse organisaties. "De maatschappelijke context in de Verenigde Staten is immers anders dan hier."

Ook professor Gwendolyn Portzky, coördinator bij de Eenheid voor Zelfmoordonderzoek aan de UGent, is terughoudend. "Op dit moment is er geen enkel bewijs dat de tool van Facebook effectief is." Zo zijn er geen resultaten van het testjaar bekendgemaakt. Portzky wijst ook naar het Facebook-team dat de onrustbarende berichten de klok rond zal analyseren: het is niet duidelijk welke expertise deze mensen hebben en hoe ze berichten precies gaan analyseren.

"Het was veel beter geweest als Facebook vóór het lanceren met de betrokken instanties had samengezeten, zo hadden er op voorhand een aantal belangrijke aanpassingen doorgevoerd kunnen worden", betoogt Portzky. Ze wijst in dat licht op de intenties die Facebook heeft. "Ik zeg niet dat die niet goed zijn, maar ze zijn wel anders dan die van een non-profitorganisatie."

Labomuisjes

Twee jaar geleden raakte nog bekend hoe de netwerksite honderdduizenden leden als labomuisjes gebruikte. Dat deed ze door hun newsfeeds te manipuleren. Op die manier wilde de site uitzoeken hoe mensen zouden reageren op meer positieve of negatieve berichten. Ook wat privacy betreft kwam Facebook al vaker in opspraak.

Facebook meldt dat wie een zorgwekkend bericht rapporteert, dat helemaal anoniem doet. De persoon over wie men bezorgd is, krijgt daarna een pop-up te zien. Die kan hij of zij ook gewoon wegklikken.

Wie vragen heeft over zelfdoding kan terecht bij de Zelfmoordlijn, op 1813.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234