Woensdag 24/07/2019

Sociale media

Facebook en Twitter gaan politieke advertenties op hun platformen reguleren

Beeld EPA

Wie toont u welke betaalde politieke boodschap en waarom? Op Facebook en Twitter is dat niet te achterhalen. Beide netwerken kondigden maatregelen aan om u meer inzicht te geven in die politieke advertenties. Alle functies komen in de volgende maanden ook naar Europa.

Dat er Russische inmenging is geweest tijdens de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten via gesponsorde berichten op sociale media is goed gedocumenteerd. Het heeft de vraag naar transparantie over die berichten hoog op de agenda gezet. 

In afwachting van de Honest Ads Act, die wet moet meer transparantie op sociale media afdwingen, hebben Facebook en Twitter al maatregelen aangekondigd die in lijn liggen met het wetsvoorstel dat al sinds oktober klaarligt.

Zo willen Facebook en Twitter politieke boodschappen duidelijk onderscheiden van de rest. Bij Facebook zal er een 'Paid-for'-icoontje te zien zijn bij politieke berichten waarvoor betaald is. Twitter zal zulke tweets aanduiden met een paars label. De korte berichtendienst vereist ook een profielfoto van de adverteerder en een website met duidelijke contactgegevens.

Beide netwerken bevestigden aan
De Morgen dat deze regels ook buiten de VS uitgerold zullen worden, maar of die op tijd zullen zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober is niet duidelijk.

Ongerustheid

Wie op Facebook een politieke advertentie ziet, zal die kunnen aanklikken om te zien wie daarvoor betaald heeft. Daarnaast krijg je demografische gegevens over wie het bericht te zien kreeg. Facebook zal ook zeven jaar een archief bijhouden van alle politieke boodschappen. Die kan je op een aparte website opzoeken. 

Er heerst bij wetenschappelijke onderzoekers en journalisten veel ongerustheid over microtargeting die dankzij platformen zoals Twitter en Facebook mogelijk is. Welk soort boodschappen worden getoond? Wie willen adverteerders bereiken? Hoe past die boodschap in de totale politieke strategie? "Om zulke praktijken goed te begrijpen, heb je toegang nodig tot alle data", schrijft het Amerikaanse onderzoekscollectief Pro Publica.

Zij ontwikkelden zelf software om samen met hun lezers een overzicht te maken van hoe politieke advertenties worden ingezet op Facebook. Zo adverteerde een lobbygroep voor nucleaire energie zijn boodschap aan veganisten. "Steun ons in onze strijd voor een koolstofarme samenleving."

Dat soort inzichten zouden de onderzoekers nooit te weten zijn gekomen met de nieuwe maatregelen die Facebook aankondigde.

"Ik kom net nog van een vergadering tussen onderzoekers en Facebook", zegt professor politieke communicatie Peter Van Aelst (Universiteit Antwerpen). "Wetenschappers zouden wel toegang krijgen tot meer data, maar enkel via Facebook-computers." 

Transparantie verkondigen en het in de praktijk toepassen, het is niet helemaal hetzelfde voor een technologiebedrijf als Facebook.

Twijfelaars

Maar ook Belgische politieke partijen vinden dat gesponsorde berichten op sociale media tot de interne keuken behoren.

Nochtans zit daar potentieel in, volgens politoloog Nicolas Bouteca (UGent). "Uit verschillende onderzoeken blijkt dat mensen geen volledig partijprogramma uitspitten, maar dat ze op basis van bepaalde thema's keuzes maken. Het kan dus interessant zijn om persoon A te bereiken met communautaire berichten, terwijl je persoon B op de hoogte houdt van je idee over vermogensbelastingen."

De strategie moet het mogelijk maken om twijfelaars over de streep te halen. "Maar vandaag blijven alle partijen vaag over hun strategie. Iedereen doet het, niemand praat erover."

We moeten volgens Van Aelst opletten dat we ons niet blindstaren op wat er in de VS gebeurt. "Door de versplintering in ons politiek landschap, onze cultuur en de beperkte budgetten maak ik me niet echt zorgen over campagnes op sociale media. In de VS spelen kandidaten het spel veel vuiler. Al kunnen ook hier extra transparantieregels geen kwaad."

Van Aelst is er vooral van overtuigd dat de langetermijnstrategie van partijen op sociale media zijn vruchten zal afwerpen. "Het is eerder de slimme manier van communiceren op sociale media van staatssecretaris Theo Francken (N-VA) die het verschil zal maken, dan goed gemikte betaalde boodschappen op Facebook."

Freek Evers

Krijg elke maandag het beste over mens en technologie in uw mailbox

Laat hieronder je e-mailadres achter en ontvang gratis de fascinerende nieuwsbrief over de relatie tussen mens, media en technologie van De Morgen-journalist Freek Evers:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden