Zaterdag 04/02/2023

WO II

Expeditie vindt wrak terug van Amerikaans schip met bijzonder verhaal

null Beeld AP
Beeld AP

Het team van miljardair Paul Allen vond gisteren op 4.000 meter diepte in de Stille Oceaan het wrak van de USS Juneau terug. Het gevechtsschip zonk tijdens de Tweede Wereldoorlog en werd het zeemansgraf van meer dan 600 soldaten. Maar het is vooral het straffe verhaal van de Sullivan-broers dat het schip een onsterfelijk karakter geeft.

Tine Kintaert

Paul Allen is een van de medeoprichters van Microsoft en een van de rijkste mensen ter wereld. Hij verliet het computerbedrijf in 1982, maar behield zijn aandelen en vergaarde zo een fortuin toen Microsoft naar de beurs trok. Volgens Forbes is de man meer dan 21 miljard dollar waard, en dat geld geeft hij voornamelijk uit aan een resem goede doelen en onderzoeksprojecten, waaronder de RV Petrel. Het expeditieteam op dat schip doet niets anders dan speuren naar wrakken van gezonken oorlogsschepen. Zo ontdekte het een tijdje geleden ook de US Lexington, een Amerikaans vliegdekschip. Gisteren had het team opnieuw prijs: ze vonden het wrak van de USS Juneau.

null Beeld AP
Beeld AP

De USS Juneau zonk op 13 november 1942 voor de Salomoneilanden in de Stille Oceaan. Het vaartuig was een 'light armored cruiser', een vrij klein oorlogsschip, die deelnam aan de campagne om de Japanners terug te drijven uit het gebied. Tijdens de Slag om Guadalcanal werd de Juneau geraakt door een Japanse torpedo en moest zich terugtrekken naar de dichtstbijzijnde basis in Espiritu Santo. Tijdens hun aftocht werd het schip echter nogmaals het doelwit van een torpedo, dit keer afkomstig van een Japanse onderzeeër. Het wapen sloeg in in de buurt van het wapenmagazijn, en de hele boot explodeerde. De Juneau werd in twee gescheurd en zonk op amper 30 seconden naar de zeebodem.

Vijf broers

In totaal kwamen 687 soldaten om bij de ramp. Een groot cijfer, maar dat is niet waarom de USS Juneau zo beroemd werd. Het schip was lang niet het enige dat sneuvelde tijdens WOII, en de Slag om Guadalcanal was zelfs een van minst dodelijke voor de Amerikanen. Maar de cruiser kreeg toch een onsterfelijk karakter door het verhaal van de Sullivan-broers.

De Sullivan-broers. Beeld Getty Images
De Sullivan-broers.Beeld Getty Images

De vijf zonen van Thomas en Alleta Sullivan uit Iowa waren immers allemaal aan boord van het gevechtsschip toen het zonk. George, Francis, Joseph, Madison en Albert hadden zich aangemeld bij de marine om hun land te verdedigen tijdens de oorlog, maar wilden enkel naar het front trekken onder één voorwaarde: ze wilden allemaal op hetzelfde schip gestationeerd worden. En hoewel de Navy leden van hetzelfde gezin doorgaans uit elkaar haalde, was dat niet echt een vaste regel. De vijf kregen toestemming en werden allemaal naar de USS Juneau gestuurd.

De broers kwamen alle vijf om het leven in 1942, maar deden dat niet allemaal op die bewuste 13e november. Want hoewel de meeste soldaten omkwamen toen de Juneau explodeerde, overleefden zo'n 100 mannen de ramp. Kapitein Gilbert Hoover, die de leiding had tijdens de Slag om Guadalcanal, vond het echter te gevaarlijk voor de overblijvende schepen om te zoeken naar overlevenden. Hij vroeg aan het hoofdkwartier om vliegtuigen te sturen voor een zoekactie, maar zijn aanvraag raakte zoek tussen een hoop papierwerk. Uiteindelijk besefte pas dagen later iemand dat er nooit gezocht werd naar eventuele overlevenden. In die tijd stierven de meeste soldaten aan honger of dorst, of tijdens stormen en aanvallen door haaien.

Gek van verdriet

Uiteindelijk werden amper tien mannen uit het water gehaald, acht dagen nadat de USS Juneau naar de zeebodem verdween. Die vertelden dat drie van de Sullivan-broers – Frank, Joseph en Madison – op slag dood waren tijdens de ontploffing. Albert verdronk echter maar een dag later, en George overleefde zelfs nog vier à vijf dagen. Hij kreeg echter waanvoorstellingen ten gevolgen van uitdroging en sprong van zijn vlot, waarna ook hij verdronk. Volgens sommige getuigen was hij echter niet verward, maar werd hij gek van verdriet na de dood van zijn broers.

Het verhaal van de vijf omgekomen broers ging al snel de wereld rond, en kende heel wat gevolgen. Hoewel Albert een zoon had, vonden velen het niet kunnen dat de familielijn van de Sullivans zo goed als uitgeroeid werd. Een paar jaar later voerde het Amerikaanse leger een 'Sole Survivor'-regel in, die nu nog steeds stipuleert dat soldaten die een familielid in het leger verliezen naar huis mogen. Later werden ook nog twee destroyers (een type oorlogsschip) vernoemd naar de Sullivans. In 1944 werd ook een film gemaakt over de broers – The Fighting Sullivans – en hun verhaal diende ook als inspiratie voor Saving Private Ryan.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234