Woensdag 23/09/2020

Privacy

Europees Hof vernietigt datadeling tussen EU en VS

Het Europees Hof van Justitie in Luxemburg.Beeld EPA

Het Europees Hof van Justitie vindt dat de persoonsgegevens die bedrijven vanuit Europa naar de Verenigde Staten sturen minder goed zijn beschermd dan in de Europese Unie. Het hof heeft het zogenoemde Privacy Shield uit 2016 nietig verklaard. Dat is de regeling waarmee de Europese Commissie toestemming geeft voor het doorgeven van persoonsgegevens naar de VS.

Het arrest kan mogelijk implicaties hebben voor de manier waarop grote Amerikaanse technologiebedrijven als Facebook, Apple, Microsoft en Google gegevens van EU-burgers verzamelen. De Europese Commissie wil alvast snel onderhandelingen aanknopen met Washington.

De zaak draaide om een klacht van de Oostenrijkse privacyactivist Maximilian Schrems over Facebook Ireland. Schrems had bij de Ierse autoriteit voor databescherming (DPC) geklaagd over de doorgifte door Facebook Ireland van persoonsgegevens aan haar moederbedrijf Facebook Inc. in de Verenigde Staten. Hij vroeg zich af of die wel voldoende beschermd waren. DPC vroeg de Ierse rechtbank om raad, die vervolgens het EU-hof om een uitspraak inschakelde. Eerder won Schrems al een soortgelijke zaak over doorgifte van persoonsgegevens naar de VS. In 2015 vernietigde de rechter het zogeheten Safe Harbour Programme, de voorganger van het Privacy Shield.

Ongeldig

Het Europees Hof van Justitie oordeelde vandaag dat het privacyschild onvoldoende garanties biedt om privacy te beschermen. Zo zijn de afgesproken “surveillanceprogramma’s niet tot het strikt noodzakelijke beperkt” en hebben de betrokken EU-burgers in de regeling ook geen “voor de rechter afdwingbare rechten tegenover de Amerikaanse autoriteiten”.

Daarom bestempelt het Hof het besluit van de Europese Commissie over het privacyschild ook als “ongeldig”. Het betekent dat de Commissie opnieuw met Washington zal moeten onderhandelen over een betere privacybescherming. In een eerste reactie bevestigt eurocommissaris voor Justitie Didier Reynders alvast dat hij meteen contact zal opnemen met zijn Amerikaanse gesprekspartners om “constructief met hen te werken aan de ontwikkeling van een versterkt en duurzaam transfermechanisme”. Zo is er morgen al een gesprek met de Amerikaanse handelsminister Wilbur Ross gepland.

Reynders wou niet vooruitlopen op mogelijke aanpassingen. Eerst komt het er volgens hem op aan het arrest grondig te analyseren. Wel had de Commissie zelf in eerdere evaluatierapporten al een aantal tekortkomingen naar voren geschoven, bijvoorbeeld over de rol en bevoegdheden van de Amerikaanse ombudsman. Er lopen daarover al een hele tijd gesprekken met Washington. De Commissie heeft er nooit een geheim van gemaakt dat ze meer convergentie tussen de privacybescherming in de EU en de VS wenst, “maar we kunnen Amerikaanse wetten niet veranderen vanuit Europa”, aldus vicevoorzitter Vera Jourova.

‘Diep ontgoocheld’

In afwachting kan de transfer van persoonsgegevens naar Amerikaanse bedrijven blijven doorgaan, zo bevestigde de Commissie. In hetzelfde arrest bevestigt het EU-Hof immers wél de geldigheid van een ander besluit van de Europese Commissie, met name over de modelcontractbepalingen voor doorgifte van persoonsgegevens aan in derde landen gevestigde verwerkers. Die standaardbepalingen bevatten volgens het hof wel de mechanismen om de persoonsgegevens te beschermen volgens de EU-normen. De Commissie werkt wel al een tijdje aan een modernisering van deze modelcontractbepalingen.

Aan Amerikaanse zijde reageerde minister Ross “diep ontgoocheld” op de annulering van het privacyshield. “We blijven in nauw contact met de Europese Commissie en het Europese gegevensbeschermingscomité en hopen de negatieve gevolgen te beperken voor de economische relaties die zo vitaal zijn voor onze burgers, bedrijven en regeringen”, verklaarde Ross. Hij wijst erop dat de beslissing niet enkel techgiganten aanbelangt. “Het is van essentieel belang dat bedrijven, inclusief de meer dan 5.300 bedrijven die deelnemen aan het privacyshield, ongehinderd gegevens kunnen blijven doorspelen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234