Donderdag 12/12/2019

Wetenschap

Europees Hof: "Druivensuiker is niet zo gezond als Dextro laat uitschijnen"

. Beeld rv

"Het levenselixer voor de hersens", dat is dextrose (oftewel druivensuiker). Althans, dat stelt de website van Dextro Energy, de producent van druivensuikertabletjes die vooral onder sporters erg populair zijn. De witte snoepjes zijn alleen minder gezond dan Dextro doet vermoeden, aldus een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Het Hof handhaaft daarmee een verbod op misleidende claims dat eerder door de Europese Commissie was opgelegd. Dextro beweerde namelijk dat de dextrosetabletten die het bedrijf produceert 'normale fysieke activiteit ondersteunen' en 'bijdragen aan een normale spierfunctie'. Verheerlijking van suikergebruik, vond het Hof, zonder dat op de gevaren daarvan wordt gewezen. Consumenten zouden namelijk worden aangespoord om meer suiker te eten, terwijl dit door wetenschappers en voedingsexperts wordt afgeraden. De claims mochten door de Commissie dus inderdaad als misleidend worden bestempeld en daarom worden verboden.

Vage taal

Samuel van Gelder, een personal trainer die regelmatig presentaties geeft over gezonde voeding, zet vooral vraagtekens bij de bewering dat Dextro de normale fysieke activiteit zou ondersteunen. 'Ik vind het vage taal, want wat versta je daaronder? Ik denk dan aan dagelijkse bezigheden zoals boodschappen doen. Voor mensen die veel sporten is het geen probleem om af en toe een Dextro te nemen, omdat ze meer energie verbruiken. Maar iemand die de hele dag op kantoor zit, heeft zulke tabletten niet nodig. Voor hen voegt het niets toe.'

Van Gelder legt uit: 'Uit onze voeding halen we stoffen die we nodig hebben om te functioneren, maar mensen met een gezond voedingspatroon krijgen eigenlijk al alle benodigde stoffen binnen. De meeste mensen zijn gewoon niet actief genoeg om hun energie uit zo'n snoepje te hoeven halen. Dextro maakt de tabletten belangrijker dan ze in werkelijkheid zijn.'

Op het verkeerde been

Het is niet de eerste keer en het zal ook niet de laatste keer zijn dat een voedingsfabrikant een product gezonder doet voorkomen dan het is. Op de website van de Consumentenbond wordt bijvoorbeeld een uitgebreide lijst bijgehouden van producten die kopers misleiden, vaak door te suggereren dat ze gezond zijn. Wat te denken van de kleine cups met appelmoes van Jumbo? De supermarkt beweerde vorig jaar dat er geen suiker aan dit product zou zijn toegevoegd en dat de moes in plaats daarvan gezoet was met geconcentreerd appelsap. Maar de natuurlijke suikers uit dat sap, dat verder nauwelijks nuttige voedingsstoffen bevat, zijn evengoed suikers. Jumbo zag zich dan ook genoodzaakt om 'geen suiker toegevoegd' van de verpakking te verwijderen.

Ook drankfabrikanten zetten klanten op het verkeerde been. Zo beweert siroopgigant Karvan Cévitam online dat de aardbeiensiroop van het bedrijf 75 procent fruit bevat en water de smaak van echt fruit geeft. Van puur fruit is alleen geen sprake: de ingrediënten op elke siroopbus melden dat het gaat om 75 procent vruchtensapconcentraat, waarvan aardbeien niet meer dan 10 procent uitmaken. De rest van het concentraat komt voort uit appels en vlierbessen.

Grens stellen

Met al die mooie slogans en beloften is gezond eten niet altijd eenvoudig. Daarom zijn er strenge voorwaarden verbonden aan het plaatsen van claims op verpakkingen, aldus Astrid Postma van het Voedingscentrum. 'Er is op Europees niveau geregeld wat fabrikanten mogen beweren op de verpakkingen van hun producten. Ze moeten die beweringen kunnen onderbouwen met wetenschappelijk onderzoek.' Postma vindt dat geen overbodige luxe: 'Voor consumenten is het belangrijk dat er een grens wordt gesteld aan welke informatie op de verpakking wordt gezet. Er wordt tegenwoordig zo veel over voedsel gezegd dat mensen in verwarring kunnen raken.'

Die overdaad aan (soms onjuiste) informatie is in de loop der tijd alleen maar toegenomen, stelt de voedingsdeskundige. 'Ik denk dat het nu een groter probleem is dan voorheen omdat mensen nu makkelijker aan informatie kunnen komen. Tegenwoordig heb je allerlei mediakanalen, zoals televisie en internet, waar mensen van alles en nog wat kunnen zien. Soms zit daar ook onbetrouwbare informatie bij. Iemand kan bijvoorbeeld een voedingsadvies met de beste wil van de wereld delen met anderen, zonder zelf te beseffen dat zo'n advies niet wetenschappelijk is onderbouwd.'

Etiketten

Postma erkent dat de claims van de fabrikant niet helemaal ongegrond zijn omdat de druivensuiker in Dextrotabletten kan worden verbrand door lichaamsweefsels en zo energie kan leveren. Toch plaatst ze een belangrijke kanttekening: 'Het Hof heeft zwaar laten wegen dat het een product is dat alleen maar suiker bevat en vrijwel geen andere stoffen. De claim van Dextro was daardoor te zwaar.'

Maar hoe wapent de consument in de supermarkt zich tegen zulke claims? Door goed naar etiketten te kijken, adviseert Postma. 'Kijk hoeveel suiker, zout en vezels er in een product zitten. Die drie dingen vertellen je meer dan alle mooie woorden op de verpakking.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234