Vrijdag 10/04/2020

PHD CUP

"Er wordt te weinig over wetenschappelijk onderzoek gecommuniceerd"

Dit zijn de zestien jonge wetenschappers die 'strijden' om de PhD Cup 2017.Beeld Kevin Faingnaert voor PhD Cup

Jonge wetenschappers willen maar al te graag vertellen over hun doctoraat. Tegelijkertijd zijn ze bang voor vulgarisering in de media. 'Je kunt ons onderzoek niet samenvatten in een straffe kop.' Mediatraining dan maar.

Het is niet altijd even gemakkelijk wanneer je op een feestje aan de praat geraakt met een doctoraatsstudent. Je durft de vraag ‘waar gaat je onderzoek precies over?’ met moeite te stellen. Leken en wetenschappers spreken nu eenmaal een andere taal.

Elk jaar worden er in Vlaanderen zo’n 1.600 doctoraten afgewerkt. Hoewel die allemaal wetenschappelijk belang hebben, zijn er maar heel weinig die de weg vinden naar het brede publiek.

“Dat is natuurlijk niet vanzelfsprekend”, begrijpt fysicus Ben Van Duppen, die onderzoek doet naar hoe licht inwerkt op materialen die slechts één of enkele atoomlagen dik zijn, waaronder grafeen. “Mijn onderzoek kan de basis leggen voor een nieuw soort lichtcomputers waarbij je laserlicht in plaats van elektriciteit gebruikt als energiebron.” Hierdoor zouden we veel snellere en zuiniger computerchips kunnen maken en de batterij van je smartphone langer laten meegaan. “Maar om nu meteen te voorspellen wat de precieze impact van mijn onderzoek zal zijn, dat kan ik niet.”

Wim De Vilder en zijn collega helpen Ellen Debackere met haar microfoon. Ze krijgt één minuut om haar doctoraatsonderzoek uit te leggen.Beeld RV

Weinig aandacht

“Het probleem is: als je een journalist dit soort onderzoek uitlegt, is er een kans dat die alles uitvergroot. En daar zijn wij als wetenschappers bang voor”, vertelt bio-ingenieur Michiel Stock. Hij ontwikkelt zelflerende algoritmes om complexe interacties te beschrijven. Op die manier probeert hij bijvoorbeeld te voorspellen welke bloemsoorten een tuinhommel verkiest of welke soort wijn je nu bij vis moet serveren.

“In de academische wereld ligt de nadruk heel erg op wetenschappelijke publicaties, maar een breed publiek je onderzoek kunnen uitleggen is nog iets anders dan een academische lezing geven”, zegt pedagoog Michiel Voet.

De Vlaamse PhD Cup daagt zestien geselecteerde wetenschappers uit om een jury in drie minuten hun doctoraatsonderzoek te presenteren. "We willen jonge onderzoekers tonen dat het mogelijk is om met onderzoek het brede publiek te bereiken”, zegt Arnaud Zonderman, coördinator van vzw Scriptie. Om dat onder de knie te krijgen, volgen de onderzoekers een vierdaagse mediaschool met onder meer presentatie-, schrijf-, interview- en cameratraining onder leiding van tv-gezichten als Ivan De Vadder en Wim De Vilder. Dat de drempelvrees van de onderzoekers daardoor afneemt wanneer ze in contact komen met de media, is mooi meegenomen.

Tijdens een storytellingworkshop met journalist Tim Verheyden duikt de wrijving tussen een goed verhaal en de klassieke academische manier van communiceren opnieuw op. “Droge feiten laten onze hersenen onberoerd, terwijl verhalen van alles losmaken in ons brein.” Hij drukt alle wetenschappers op het hart dat een sterke baseline voor een verhaal gerust wat nuance mag missen. “De film Titanic duurt ongeveer 3 uur, maar met de slagzin ‘liefde overwint alles’ weet je wel waar de film om draait.”

Hoewel verschillende wetenschappers eerst nog wat tegenstribbelen dat hun onderzoek niet in een zin te vatten is, lijken ze de tips toch mee te nemen in de cameraworkshop met nieuwsanker Wim De Vilder. Hij wil dat ze hun onderzoek in één minuut uitleggen, letterlijk in the spotlight en met de camera op hen gericht. Zelfs onder die vervelende omstandigheden is wetenschappelijk vakjargon uit den boze.

Op 21/9 worden de finalisten bekendgemaakt op de website van De Morgen. Op phdcup.be kunt u kennismaken met alle deelnemers. Tijdens de finale op 2 oktober in de Handelsbeurs in Gent wordt ook de publiekswinnaar bekendgemaakt. 

Beeld Kevin Faingnaert voor PhD Cup
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234