Zondag 26/05/2019

Wetenschap

Een verband dat wonden snel en goedkoop geneest, gemaakt van eierschalen

Eischaalmembranen hebben eigenschappen waarmee in de nabije toekomst een verband met wondgenezende werking kan worden ontwikkeld, zo stellen Noorse onderzoekers. Beeld Photo News

Noorse onderzoekers ontwikkelen een nieuw verband dat chronische wonden sneller en goedkoper kan genezen. Het belangrijkste ingrediënt: het vlies aan de binnenkant van eierschalen.

Eischaalmembranen hebben eigenschappen waarmee in de nabije toekomst een verband met wondgenezende werking kan worden ontwikkeld. Met dat doel wordt onderzoek gedaan door biotechnologiebedrijf Biovotec en onderzoeksinstituut Nofima, beide gevestigd in Noorwegen.

Tijdens het laboratoriumonderzoek, dat deels is betaald door het Noorse nationaal onderzoeksinstituut, troffen de onderzoekers cellen aan in het vlies van eieren, die de opbouw van moleculaire structuren rond een wond bevorderen. In een ei zit het vlies aan de binnenkant van de schaal rond het eiwit. Ze beschermen het binnenste tegen bacteriële aanvallen van buitenaf.

Hoewel de genezende werking van eimembranen al langer bekend is binnen de oosterse geneeskunst, was er nog niet eerder onderzoek gedaan naar de toepasbaarheid op een grotere schaal. Alleen in Nederland al produceren legkippen jaarlijks tien miljard eieren en wereldwijd zijn dat er meer dan duizend miljard. Dat komt neer op 157 eieren per wereldbewoner. Nu een jarenlang laboratoriumonderzoek naar de vliesjes in de schaal is afgerond en tests op ratten met diabetes hoopvolle resultaten laten zien, heeft het Noorse instituut toestemming gekregen om de nieuwe wondbehandelmethode op mensen te testen.

Het eimembranenverband biedt vooral hoop voor de twintig miljoen mensen met chronische wonden. Door vergrijzing en een toenemend aantal diabetespatiënten groeit die groep snel – het aantal mensen met diabetes is in België de af­gelopen decennia meer dan verdubbeld. Slechte doorbloeding en zenuwschade kunnen chronische wonden veroorzaken, die doorgaans niet pijnlijk zijn en daardoor lang niet altijd door de patiënt worden opgemerkt.

Minder amputaties

Genezing van een chronische wond is meestal lastig en kost duizenden euro's. Geregeld leiden chronische wonden tot noodzakelijke amputaties van ledematen. In Nederland resulteert 20 procent van aan diabetes gerelateerde chronische voetwonden in een amputatie. Het gebruik van eimembranenverband moet zowel het genezingsproces versnellen als de kosten ervan drastisch terugbrengen.

Eieren hebben direct onder de schaal twee membranen die het eiwit en de dooier beschermen tegen bacteriën van buitenaf. Hoewel dun en transparant zijn ze verrassend sterk. Ze bestaan deels uit keratine, een eiwit dat ook een belangrijk bestanddeel is van haar en nagels. De vliezen belanden nu meestal met de eierschalen bij het afval van bijvoorbeeld de voedingsindustrie, die eieren verwerkt in talloze producten, zoals kroketten, koek, lasagne en ijs.

Het Noorse onderzoek richt zich dan ook gedeeltelijk op efficiënt inzamelen en verwerken van de restanten van eieren. Vlies en schaal moeten machinaal worden gescheiden, net als de bewerking die volgt met machines moet gebeuren. Hiervoor werken de onderzoekers samen met een voedingsmiddelenfabriek, waar ook eieren worden verwerkt. Hygiëne is een essentieel punt bij de ontwikkeling van het verband. Eierschalen zitten vaak vol bacteriën en kunnen zelfs de gevaarlijke salmonellabacterie bevatten.

Vermalen membranen

De membranen worden, eenmaal gescheiden van de schaal, vermalen. (Schalen die overblijven gaan als aanvullend veevoer naar boeren.) De werkzame bestanddelen worden uit het poeder gefilterd en verwerkt. Het poeder functioneert als een 'extracellulaire matrix', die stevigheid en structuur aanbrengt in de beschadigde celstructuren van de wond. Dit soort matrices komt veel voor in het menselijk lichaam, bijvoorbeeld in bot-, spier- en bindweefsel. Ze bestaan met name uit langgerekte, vezelachtige eiwitten.

Bepaalde matrices in eimembranen blijken overeen te komen met die in de spieren van een mens. Behalve over de helende werking willen de onderzoekers in de tests met proefpersonen meer te weten komen over de bacteriële activiteit van het extract van eivlies in wonden.

De oprichter van Biovotec, Ralf Schmidt, voorspelt dat het nieuwe verband binnen een jaar of twee op de markt komt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.