Zaterdag 29/02/2020

Update

Dwangsommen als wachtlijsten gehandicaptenzorg niet worden weggewerkt

Beeld Kos

Gehandicapten en hun families kunnen de Belgische staat tot dwangsommen laten veroordelen als de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg niet worden weggewerkt. Dat zegt advocate Véronique van der Plancke na de veroordeling van België door het Europees Comité voor Sociale Rechten. "Het gaat om een reële juridische veroordeling, niet om een morele zoals hier en daar wordt geopperd", benadrukt de advocate. Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap spreekt dat tegen.

"Door het tekort aan opvang voor mensen met een handicap belanden veel Belgische ­gezinnen in problematische situaties." Dat besluit het Europees Comité voor Sociale Rechten in een rapport dat vandaag verschijnt.

Crisis geen argument
Een twintigtal belangenverenigingen van mindervaliden trok twee jaar geleden naar het Europees Comité en haalt nu dus gelijk. De verschillende overheden van ons land werden de afgelopen maanden gehoord door het Comité en argumenteerden daar dat de budgetten beperkt zijn door de economische crisis. Die argumentatie werd door de rechtsinstantie van tafel geveegd.

"De verschillende organisaties dringen al twintig jaar aan om meer plaatsen te creëren, zonder resultaat. Het Comité heeft nu duidelijk gesteld dat de economische crisis geen uitvlucht kan zijn en dat die crisis alleszins nog geen twintig jaar duurt", zegt van der Plancke.

Volgens de Franstalige Ligue des Droits de l'Homme, dat de juridische procedure leidde, is België nu verplicht om een planning op te stellen met daarin het aantal extra opvangplaatsen dat elk jaar zal worden gecreëerd. Het Europees Comité zal dat jaarlijks controleren. "Daarnaast kunnen gezinnen naar de rechtbank van eerste aanleg trekken als België in gebreke blijft", stelt de advocate. "Daar kunnen dwangsommen worden geëist, zoals eerder al gebeurde tegen bijvoorbeeld Fedasil."

"Slechts advies"
Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap wijst erop dat België niet is veroordeeld door het Europees Comité voor Sociale Rechten. "Het gaat om een advies aan de Raad van Europa", zegt Karina De Beule van het Agentschap.

De woordvoerster wijst er op ook op dat er in Vlaanderen de jongste jaren veel vooruitgang is geboekt. "In 2012 kon al 35 procent meer vragen om een opvangplaats positief worden beantwoord. Vlaanderen trekt jaarlijks bijna 3 miljard euro uit en daar komt deze legislatuur nog eens elk jaar 145 miljoen bij.

Volgens De Beule worden de voornaamste knelpunten veroorzaakt door de stijgende levensverwachting van personen met een handicap. "Wij zijn dan ook de laatste om te zeggen dat er geen opvangprobleem is. Als Europa bijkomende inspanningen vraagt, zullen we dat zeker bekijken."

Politiek
Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen verwacht op 8 oktober de definitieve beslissing van de Raad van Europa die de vorm van een aanbeveling of een resolutie kan aannemen. Daarin zal rekening worden gehouden met de bijkomende toelichting die België gaf en met nieuwe beleidsontwikkelingen. Het advies is enkel gebaseerd op de situatie zoals die was toen de klacht werd ingediend, eind 2011.

De minister wijst onder meer op de bijkomende budgetten ter ondersteuning van personen met een handicap, op het stimuleren van vraaggestuurde vormen van steun en op het flexibiliseren van de ondersteuning. "Op 12 juli heeft de Vlaamse regering het voorontwerp van decreet op de persoonsvolgende financiering principieel goedgekeurd", brengt de minister in herinnering. "Als dit decreet in de volgende Vlaamse legislatuur wordt uitgevoerd, zal dat betekenen dat voor iedere persoon met erkende handicap en een vastgestelde ondersteuningsnood een basisondersteuningsforfait gegarandeerd wordt. Wie meent dat de ondersteuningsnood groter is, kan op basis van een ondersteuningsplan en via een nieuwe vorm van zorgregie aanspraak maken op hetzij een cashbudget, hetzij een voucher."

CGKR
Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) reageert tevreden. "De veroordeling beantwoordt sterk aan de principes en bepalingen van het VN-verdrag inzake de rechten van personen een handicap." Het VN-verdrag vraagt onder andere maximaal respect voor de keuzevrijheid van personen met een handicap om te wonen waar en met wie ze willen om inclusie mogelijk te maken, brengt het CGKR in herinnering. Het dringt erop aan om een brede waaier aan ondersteuningsmaatregelen te voorzien, met inbegrip van persoonlijke assistentie, om zo een maximale participatie aan de maatschappij mogelijk te maken en isolement tegen te gaan.

Het CGKR vraagt om de veroordeling niet alleen in te zetten voor de vraag naar meer ondersteuning, maar waar nodig aan te grijpen voor het verder herdefiniëren van ondersteuningsmogelijkheden. "Daarbij dienen we mensen met een handicap, ook diegenen met ernstige en meervoudige handicaps, maximale kansen tot inclusie te bieden, door het uitbreiden van systemen van persoonlijke assistentie en het voorzien van ondersteuningsmogelijkheden te midden van de maatschappij", zegt directeur Jozef De Witte van het Centrum.

Jozef De WitteBeeld BELGA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234