Dinsdag 18/06/2019

Wetenschap

Duizenden euro's om je vruchtbaarheid in te vriezen

Cécile is een jonge vrouw die haar eicellen en eierstokweefsel liet invriezen nadat ze als 23-jarige te horen kreeg dat ze kanker had. Nu is ze 21 weken zwanger. Beeld Joel Hoylaerts / Photo News

Horen dat je kanker hebt en daardoor wellicht onvruchtbaar wordt. Het overkwam Kim (34) en Cécile (28). Beide vrouwen beslisten om hun eicellen te laten invriezen, ook al moesten ze daarvoor fors betalen. "Dit is nochtans geen luxe."

In de vriezers van het UZ Leuven worden elf eicellen van Kim Heesters bewaard. De cellen werden enkele jaren geleden bij haar weggenomen, kort nadat ze te horen kreeg dat ze een zware chemokuur moest ondergaan voor haar buikvlieskanker. "Het is een heel bevreemdend moment. Eerst vertelt iemand je dat je voor je leven moet vechten, en vlak daarna krijg je de vraag of je nog kinderen wil."

De Duffelse heeft niet lang getwijfeld. Ja, ze wilde kinderen. "Maar ik schrok wel toen ik hoorde dat ik daarvoor zo'n tweeduizend euro moest betalen. Ik had al heel wat andere ziekenhuiskosten." De vrouw zag zich genoodzaakt een afbetalingsplan af te sluiten voor haar vruchtbaarheidsbehandeling. "Schandalig, vind ik. Zo'n vruchtbaarheidsbehandeling ondergaan is geen luxe. Het is een gevolg van de kanker die ik kreeg. Daarvoor heb ik niet gekozen." Ook nu nog betaalt ze maandelijks honderd euro om haar erfelijk materiaal te bewaren.

Terugbetalingsregeling

Kim zette vorig jaar mee haar schouders onder een oproep van Kom op tegen Kanker. De organisatie drong lang aan bij minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) om dit knelpunt aan te pakken en een terugbetalingsregeling uit te werken. Die regeling is intussen een feit. Volgens het kabinet De Block hebben de afgelopen negen maanden zo'n driehonderd landgenoten er gebruik van gemaakt. "Ik ben heel blij voor die mensen. Ze hebben hier recht op", vindt Kim. "Ik heb vaak gedacht hoe erg het moet zijn voor mannen en vrouwen die hun kinderwens moeten loslaten omdat ze geen geld hebben."

Cécile, een vrouw van 28 uit Overijse – die niet met haar familienaam in de krant wil –, treedt haar bij. Ook zij kreeg enkele jaren geleden, vlak na de diagnose borstkanker, de vraag van haar artsen of ze haar eicellen en weefsel wilde invriezen. "Ik was 22 jaar toen en bijzonder misnoegd. Ik wilde in de eerste plaats overleven, en niet zozeer op een dag zwanger zijn." 

Ze vond het een heel moeilijke beslissing om te maken, tussen een borstamputatie en chemokuur door. "Allerlei vragen schoten door mijn hoofd." Cécile zegt dat ze geluk had met het team dat haar bijstond. "Ze hadden echt veel oog voor mijn toekomst en hebben mij hier ook bij doen stilstaan." En, niet onbelangrijk, het UZ Brussel is ook tussengekomen in de kosten, waardoor ze uiteindelijk maar vijfhonderd euro moest betalen.

Lees hier het standpunt van Koen Vidal over de terugbetaling van de oncofreezing. 'Politiek kan ook voor extra menselijk geluk zorgen'.

Ook voor niet-kankerpatiënten

"Ik ben blij om te horen dat er nu terugbetalingsmogelijkheden zijn", aldus Cécile. Al mogen die volgens haar nog uitgebreid worden, bijvoorbeeld voor niet-kankerpatiënten die door een behandeling onvruchtbaar worden. Ook hoopt ze dat er nog meer ingezet wordt op de begeleiding. "Ik hoor dat lotgenoten veel minder informatie kregen en daardoor geen mogelijkheden meer hebben om kinderen te krijgen. Niet alle artsen zijn even begaan met dit onderwerp."

'Oncofreezing', zoals het invriezen van ei- en spermacellen maar ook zaadbal- of eierstokweefsel voor een kankerbehandeling genoemd wordt, is trouwens niet alleen iets dat volwassen mannen en vrouwen bezighoudt. Uit cijfers van De Block blijkt dat de afgelopen maanden ook dertig patiënten jonger dan zestien jaar een terugbetaling kregen. 

Ellen van Moer, vroedvrouw op de dienst oncofertiliteit van het UZ Brussel, zegt dat het voor ouders van deze jonge patiënten ook een hele moeilijke keuze is. "Uiteindelijk moeten ze beslissen over een bijkomende operatie voor een kind dat al ziek is." Dat brengt risico's met zich mee, zegt ze, en helaas geen garanties. "We kunnen niet met zekerheid zeggen of hun zoon of dochter zelf een kind zal kunnen krijgen."

Cécile is eenentwintig weken zwanger nu. "Ik ben heel dankbaar voor het kindje dat komt. Want ik had uiteindelijk al heel vroeg een kinderwens. Mijn kanker heeft die alleen een tijd lang op de achtergrond geplaatst."

Ernstige risico's

De kans dat Kim zwanger wordt, blijkt dan weer erg klein. Dat heeft niets te maken met het feit dat ze geen partner meer heeft. "Ik heb van mijn specialist te horen gekregen dat ik door mijn kanker verklevingen in de buik heb. Die zouden ernstige risico's voor mij en mijn toekomstig kind met zich meebrengen." 

Haar eicellen uit de vriezer laten halen, is evenwel geen optie. "Wie weet zijn er over een paar jaar wel nieuwe ontwikkelingen die een zwangerschap toch mogelijk maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden