Donderdag 08/12/2022

NieuwsOlie- en gaswinning

Drie jaar wereldwijde uitstoot: enorme hoeveelheid koolstof onder Congolees regenwoud dreigt vrij te komen

Concessies voor houtkap en oliewinning bedreigen de bodem onder het regenwoud in Congo.  Beeld EPA
Concessies voor houtkap en oliewinning bedreigen de bodem onder het regenwoud in Congo.Beeld EPA

Het grootste tropisch veengebied ter wereld blijkt nog groter dan gedacht en bevat evenveel koolstof als de wereld in drie jaar uitstoot. Maar hoelang nog? Olieboringen bedreigen het gebied in Congo.

Dieter De Cleene

Dat regenwouden een belangrijk opslagreservoir voor koolstof zijn, is bekend. Maar het Congolese regenwoud is een geval apart. Het rust op het grootste tropisch veengebied ter wereld. De bodem onder het woud bestaat uit afgestorven plantenresten, een gigantische ‘koolstof­spons’ die volgens een recente studie in Nature Geoscience nog groter is dan gedacht. Het veengebied beslaat bijna 17 miljoen hectare, zo’n 5,5 keer de oppervlakte van België.

Volgens de wetenschappers ligt in de bodem onder het regenwoud ongeveer evenveel koolstof opgeslagen als de wereld in drie jaar door de verbranding van fossiele brandstoffen uitstoot, en tien keer meer dan er gemiddeld in een hectare regenwoud zelf zit.

Gedurende drie jaar doorkruisten onderzoekers het Congobekken om er de dikte van het veenpakket te meten en stalen te verzamelen om zo de hoeveelheid opgeslagen koolstof te kunnen inschatten. Om die koolstof daar te houden, is het cruciaal dat de bodem vochtig blijft. Dat zorgt ervoor dat het plantenmateriaal in de bodem niet afbreekt, een proces waarbij broeikasgassen vrijkomen.

‘Epische vergissing’

Ongeveer een kwart van de opgeslagen koolstofvoorraad, ruim zeven miljard ton, overlapt met concessies voor mijnbouw, houtkap en palm­olie­plantages. Daarnaast overweegt de Congolese overheid om op verschillende plaatsen in het Congo­bekken olie- en gas­winning toe te staan.

“Die olieconcessies vormen de meeste urgente dreiging en overlappen met minstens 11 miljoen hectare regenwoud, waarvan een miljoen hectare op kwetsbaar veen­gebied”, zegt de Nederlandse ecoloog Bart Crezee (University Leeds), die bij het onderzoek betrokken is. Worden er wegen en pijpleidingen aangelegd, dan kan dat de hydrologie in het gebied verstoren en het veen doen uitdrogen en afbreken, vrezen de onderzoekers.

“Die impact kan verder reiken dan de concessies, omdat het hele gebied door water verbonden is”, waarschuwt Crezee. “Dat zou van de olie die hier potentieel gewonnen zal worden een van de meest vervuilende ooit maken.”

De wetenschappers roepen op om de olievoorraden onaangeroerd te laten. “Dit is een kwetsbaar ecosysteem dat het klimaat gedurende duizenden jaren heeft helpen stabiliseren”, zegt Crezee. “Het in een paar jaar tijd vernietigen om een brandstof boven te halen waar we van af moeten, zou een epische vergissing zijn.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234