Dinsdag 10/12/2019

Wetenschap

Doorbraak: structuur van het zikavirus ontrafeld

Een voorstelling van het oppervlak van het zikavirus. Beeld Purdue University/Kuhn/Rossmann

Wetenschappers zijn erin geslaagd de structuur van het zikavirus te ontrafelen. Een doorbraak die kan helpen bij de ontwikkeling van vaccins, behandelingen en betere diagnostische tests.

Het zikavirus heeft een structuur die vergelijkbaar is met virussen als dengue, gele koorts en het westnijlvirus. Dat blijkt uit het onderzoek onder leiding van wetenschappers aan Purdue University in de Amerikaanse staat Indiana. De resultaten verschenen gisteren in het vakblad Science.

De sterke gelijkenis met andere zogenaamde flavivirussen is niet verrassend en is wellicht een geruststelling met het oog op vaccins die al in ontwikkeling zijn. Maar het zijn de subtiele structurele verschillen die de sleutel zijn, zeggen de onderzoekers.

Het ontrafelen van de structuur is een cruciale vooruitgang voor de ontwikkeling van vaccins en antivirale geneesmiddelen. Zo konden de wetenschappers een potentieel doelwit in de viruswand blootleggen waarop medicijnen kunnen inwerken.

Microcefalie

Maar daarnaast hopen de onderzoekers ook dat hun ontdekking zal helpen om betere diagnostische tests te ontwikkelen en dat ze een licht werpt op de manier waarop het virus te werk gaat.

Het zikavirus werd geassocieerd met microcefalie, een ziekte die hersenschade veroorzaakt bij baby's indien de moeder tijdens de zwangerschap besmet werd. "De meeste virussen dringen niet binnen in het zenuwstelsel of de zich ontwikkelende foetus. Maar de link met microcefalie wijst aan dat zika dat wel doet", zeggen de onderzoekers. "Het is nog niet duidelijk hoe het virus toegang krijgt tot deze cellen, maar de unieke gebieden in de zikastructuur hebben daar mogelijk mee te maken."

Het team ontdekte dat alle gekende flavivirussen verschillen vertonen in de aminozuren die zich in de viruswand bevinden. Die wand is opgebouwd uit 180 kopieën van twee verschillende eiwitten, die bestaan uit lange ketens van aminozuren. Het zijn die aminozuren die bij elk virus verschillen. En zika, zo ontdekten de onderzoekers, vormt daarop geen uitzondering.

Wetenschappers veronderstellen dat deze aminozuren mee bepalen aan welke soort cel een virus zich hecht. Het klinkt dus plausibel dat dit de reden zou kunnen zijn waarom zika cellen van het zenuwstelsel besmet. Dat moet nu verder onderzocht worden.

Het zikavirus heeft zich verspreid in 33 landen. In de meeste gevallen zijn de symptomen mild. Maar in Brazilië en Frans-Polynesië werd samen met de opkomst van het virus een stijging in het aantal gevallen van microcefalie vastgesteld. Vanuit twaalf landen werd een toename van het Guillain-Barré syndroom gemeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234