Zaterdag 08/08/2020

wetenschap

Doorbraak in zoektocht naar vaccin tegen kanker?

Beeld thinkstock

Onderzoekers beweren dat ze een manier hebben gevonden om ons immuunsysteem ervan te overtuigen tumoren aan te vallen alsof het een virus betreft. En dat zonder kwalijke neveneffecten. Met de ontdekking van wat 'het Paard van Troje' tegen tumoren wordt genoemd, menen de wetenschappers een hoopgevende stap te nemen richting een universeel vaccin tegen kanker. Al werd de behandeling nog maar op drie patiënten getest.

In vakblad Nature omschrijft een internationaal team van vorsers hoe ze stukjes van de genetische RNA-code van kanker in nanodeeltjes vet stopten en die vervolgens in de bloedbaan injecteerden van drie patiënten met vergevorderde kanker. Het immuunsysteem van die patiënten reageerde met het aanmaken van T-cellen die de kanker aanvallen.

Tegen agressieve tumoren in muizen

Het vaccin bleek ook werkzaam in de strijd tegen agressief groeiende tumoren in muizen, aldus de onderzoekers onder leiding van professor Ugur Sahin van de Johannes Gutenberg universiteit in Duitsland.

"Dergelijke vaccins kunnen snel en goedkoop aangemaakt worden, en zowat elk antigen van tumoren (een eiwit dat wordt aangevallen door het immuunsysteem) kan met RNA (ribonucleïnezuur, met DNA en eiwitten één van drie macromoleculen die essentieel zijn voor alle bekende levensvormen, red.) gecodeerd worden", schrijven de vorsers. "Deze nieuwe immunotherapie kan gezien worden als een universeel inzetbaar nieuw vaccin voor kanker."

Resultaten

Het artikel stelt dat de drie patiënten lage dosissen van het vaccin kregen. Hoewel het immuunsysteem van de patiënten reageerde, was er geen sluitend bewijs dat hun kankers erdoor verdwenen.

In één patiënt werd een tumor kleiner na toediening van het vaccin. Een andere patiënt, bij wie tumoren operatief waren verwijderd, was zeven maanden na de vaccinatie kankervrij. De derde patiënt had acht tumoren die vanuit huidkanker waren verspreid naar de longen. Die tumoren bleven na toediening van het vaccin 'klinisch stabiel'.

Het vaccin activeerde vertakte cellen die doelwitten kiezen om het immuunsysteem te laten aanvallen. Daarop volgde een sterke respons van de dodende T-cellen die zich normaal op infecties richten.

Hoopvolle opwinding

De kankerimmunotherapie zorgt momenteel voor hoopvolle opwinding in de medische wereld. Ze wordt reeds aangewend bij enkele kankers en een aantal patiënten is meer dan tien jaar na de behandeling nog steeds kankervrij. De traditionele behandeling van bepaalde vormen van de ziekte kan tot een volledige genezing leiden. Maar longkanker, melanoma en bepaalde hersenkankers zijn nog altijd moeilijk te behandelen.

Het injecteren van een doeltreffende behandeling zou een enorme stap vooruit betekenen. Wat neveneffecten betreft: het vaccin veroorzaakte griepachtige klachten, in tegenstelling tot de zwaardere neveneffecten van chemotherapie.

Dokter Helen Rippon, hoofd van Worldwide Cancer Research: "We weten dat het manipuleren en activeren van het immuunsysteem mogelijkheden biedt in de strijd tegen kankercellen. Dat is ook de reden waarom we dergelijk onderzoek al 15 jaar financieel ondersteunen. Deze resultaten zijn hoopgevend en houden de belofte in van een vaccin dat tegen kanker strijdt".

De reactie van het immuunsysteem van de drie patiënten noemt ze 'positief'. "Toch is meer onderzoek nodig, over langere periodes en bij een groter aantal patiënten met verschillende types kanker, vooraleer we kunnen stellen dat we een 'universeel kankervaccin' hebben ontdekt. Maar dit onderzoek is een zeer positieve stap in die richting".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234