Woensdag 10/08/2022

AchtergrondNatuur

Dit wordt een zomer vol wespen: ‘Er zijn een paar dingen die je niet mag doen’

null Beeld Getty Images/Westend61
Beeld Getty Images/Westend61

Door het warme voorjaar zullen we deze zomer allicht extra veel wespen zien. Slecht nieuws voor mensen met een wespenfobie, goed nieuws voor de natuur? ‘We vergeten dat wespen nuttig zijn: één nest ruimt wekelijks een half miljoen vliegen op.’

Sophie Pycke

De brandweer van hulpverleningszone Waasland moest dit jaar al 879 wespennesten weghalen. Vorig jaar lag dat cijfer met 159 meldingen beduidend lager. Een zachte winter en warm voorjaar hebben ondergrondse wespenkolonies een spa-ervaring gegeven en dat zullen we merken, vooral vanaf augustus.

“Dat is het moment waarop hun voedselvoorraad begint te slinken en ze uitzwermen”, schetst Fons Verheyde van Aculea, de bijen- en wespenwerkgroep van Natuurpunt.

“Net als bijen drinken ze nectar uit bloemen. Vanaf de late zomer gaat de bloemenvoorraad erop achteruit en moeten wespen hun suiker elders zoeken. Het is ook het moment waarop de koninginnen zich klaarmaken om te overwinteren, waardoor de kolonie nog meer onder druk komt te staan. Om hun overlevingskansen te maximaliseren, beginnen ze als geagiteerde baasjes rond onze zomertafels te zwermen. Hun queeste eindigt pas wanneer het natter en kouder wordt: eind oktober of begin november.”

In hun zoektocht naar voedsel kunnen wespen verdomd lastig zijn, maar ze zijn ook nuttig. “Ze fungeren immers als natuurlijke opruimdienst”, legt Verheyde uit.

“Ze jagen op andere insecten, zoals muggen. Een kolonie van 6.000 wespen slaagt erin om elke week een half miljoen vliegen te vangen en aan de larven in het nest te geven. Zo dragen ze bij aan een uitgebalanceerd ecosysteem. Ook kadavers van kleine zoogdieren, amfibieën en vogels bijten de werkers in stukjes om de volgende generatie te voeden.”

De wesp die vervaarlijk boven ons limonadeblikje zweeft, is meestal de Duitse wesp. Ze behoort tot de plooivogelwespen.

“Het beeld dat we hebben van de agressieve, vervelende wesp wordt bepaald door drie of vier soorten. Maar er zijn duizenden soorten wespen, en met de meerderheid komt de mens amper in aanraking”, vertelt Verheyde.

“De gemiddelde wesp is amper een paar millimeter groot. Vaak zijn dit parasitaire wespen die hun eitjes leggen in de gastheer. Ze hebben geen angel of gifklier, maar een legboor: een holle buis waarmee ze eitjes leggen en die onmogelijk door onze huid kan prikken. Als ze je op een of andere manier toch zouden prikken, krijg je geen allergische reactie.”

Maar kunnen wespen ook met te veel zijn?

“Bij de plooivleugelwespen is er één koningin en vele werksters en mannetjes. Hun angel helpt hen om die onderlinge hiërarchie in stand te houden, maar beschermt ook tegen vijanden van buitenaf. Als je een hoge densiteit aan dieren hebt op een kleine oppervlakte, en je toevallig in de buurt van een nest komt, spreek je hun verdedigingsmechanisme aan en is de kans groot dat ze agressief worden”, legt Verheyde uit.

“Maar die wespenzomer zal wel meevallen. We hebben een zachte, maar ook natte winter gehad. Overwinterende koninginnen zijn sneller gaan beschimmelen waardoor er dit jaar veel oversterfte was.”

Als je toch door een wesp belaagd wordt, zijn er paar dingen die je zeker niet mag doen.

Loop niet weg en zwaai niet met je handen. Vlugge bewegingen triggeren hun sensoren. Je zet beter een potje met confituur of een stuk fruit achter in de tuin. Vermijd fel gekleurde kleding en zoete parfums, want die brengen de wesp in de war. En probeer een nest nooit zelf te verwijderen. “Dompel het niet onder water, steek het niet in brand en blokkeer nooit de ingang. Duizenden boze wespen keren zich tegen jou”, waarschuwt Verheyde. “Verwittig de brandweer.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234