Woensdag 15/07/2020

Droogte

Dit wordt de zonnigste lente ooit: ‘We zullen ons moeten aanpassen aan droogte’

Beeld Photo News

Dit wordt de zonnigste lente ooit. Er zijn nu al 670 uren zon geteld. Mogen we stilaan beginnen dromen van een klimaat zoals in het Italiaanse Toscane of het Spaanse Andalusië? De oplossingen die het zuiden van Europa bedacht heeft voor het watertekort, kunnen we dan gewoon overnemen. Of is het toch niet zo simpel?

Wanneer de weerkundige lente op 31 mei afloopt, zal meer dan waarschijnlijk het record van 2011 sneuvelen. En dat wás al een heel straf jaar: toen registreerde het KMI in de lente 707 uren zonneschijn, terwijl dat er gemiddeld 464 zijn. Nu hebben we er al 670 gehad. “Daar komen elke dag nog ongeveer 14 uren zon bij. Dus dat halen we zeker”, zegt VTM-weerman David Dehenauw. Tegelijkertijd wordt mei de droogste maand in 187 jaar met slechts 5,4 liter per vierkante meter. Enkel in 1833, het eerste jaar van de waarnemingen toen het weerstation van het KMI nog in Sint-Joost-ten-Node stond, viel er nóg minder neerslag: slechts één liter per vierkante meter.

Meer kans op droge zomer

En we zullen nog even kunnen genieten van dit zonnige, droge weer. Dehenauw: “Volgende week blijft het ook droog, met temperaturen tot 25 graden. In de tweede helft van de week kan er neerslag vallen, maar dat is nog niet zeker. Op langere termijn is de kans op een droge, warme zomer groter dan de kans op een natte, koude zomer. We hebben nu al weken aan een stuk hetzelfde weer omdat de straalstroom (een stroom van lucht die zich op tien kilometer hoogte beweegt, nvdr) minder actief is. Nu hebben we lange tijd droog en warm weer gehad, maar dat had net zo goed wekenlang regenachtig weer kunnen zijn. Vroeger veranderde het weer om de vier, vijf dagen. Dat gebeurt nu niet meer, net omdat de straalstroom door de klimaatverandering minder actief is.”

Neemt niet weg dat we op dit moment het gevoel hebben dat we ons ergens in het zuiden van Europa bevinden. Het lijkt wel of het klimaat van Toscane of Andalusië naar ons is gekomen. Daar is er ook niet voortdurend sprake van watertekort, dorre landbouwvelden en verschroeide gazons: we zouden de oplossingen uit het zuiden toch gewoon kunnen overnemen? “Wij hebben eerst en vooral minder regenwater per persoon ter beschikking dan in Zuid-Europa, omdat er in Vlaanderen heel veel mensen op een kleine oppervlakte wonen”, verduidelijkt professor waterbeheer Patrick Willems (KU Leuven). “Anderzijds is het natuurlijk zo dat ze in het zuiden gewoon zijn om met droogte om te gaan. Zij hebben zich al aangepast en wij niet. Daar kunnen we voor een stuk van leren. We kunnen óók grote waterreservoirs aanleggen zoals in Zuid-Europa, met direct die bedenking dat we weinig open ruimte hebben. Maar zo los je enkel het droogteprobleem op.”

Voor ons is dat helaas niet voldoende. Want we moeten ons niet alléén tegen de droogte wapenen. Professor Willems: “Dat wij hier het klimaat van Zuid-Europa zouden krijgen, is kort door de bocht. De klimaatverandering zal er niet enkel voor zorgen dat we langere, droge periodes krijgen. Bij ons zullen er nog veel natte periodes voorkomen, met stormen en overstromingen. Als het hard regent, moeten we zorgen dat we geen wateroverlast krijgen. We kunnen het model van het zuiden dus niet zomaar kopiëren. Onze planten zullen bijvoorbeeld goed tegen nattigheid moeten kunnen maar ook lange, droge periodes moeten overleven.”

Zoete aardappel en kikkererwten

Onze boeren zijn alvast bezig met het aanpassen van hun gewassen. Dat is volgens woordvoerster Vanessa Saenen een van de redenen waarom de droogte voor hen nu nog niet dramatisch is, al kan dat nog komen als het nog enkele weken zo droog blijft. “Landbouwers zijn steeds beter ingespeeld op dit weer”, zegt Saenen. “Ze planten een maïssoort die beter tegen de droogte kan of schakelen over op een andere teelt. Zo zijn er witloofboeren die ook zoete aardappelen en kikkererwten kweken. In Herent loopt er een proefproject met het Zuid-Amerikaanse droogteresistente gewas quinoa.”

Professor Willems: “De klimaatverandering zal ons in Vlaanderen confronteren met én droogte én overstromingen én hittegolven én het verlies van biodiversiteit. We moeten met andere woorden oplossingen bedenken die die vier problemen tegelijkertijd aanpakken. Eén voorbeeld om dit soort oplossingen te illustreren: in de steden kan men open ruimtes niet meer verharden en lager gelegen zones creëren waar het regenwater wordt opgevangen en in de bodem kan sijpelen. Dan stroomt het water niet meer in de riolering, waardoor je overlast voorkomt. In die ruimtes plant je voldoende groen aan, zodat je schaduw creëert. Dat zijn dan de plekken waar de mensen in de zomer naartoe zullen gaan.”

Bekijk ook: Wat betekenen de kleurcodes voor ons waterverbruik?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234