Dinsdag 21/09/2021

NieuwsDieren

Dit uitgestorven gewaand muisje kon zich decennialang verborgen houden door van identiteit te wisselen

Shark Bay Mouse Beeld Australian Wildlife Conservancy, Wayne Lawler
Shark Bay MouseBeeld Australian Wildlife Conservancy, Wayne Lawler

Het Goulds muisje (Pseudomys gouldii) ging in 1990 te boek als een uitgestorven knaagdier, officieel doodverklaard. Totdat er dertig jaar later, in 2020, opeens weer een Goulds muisje opduikt tijdens een wetenschappelijk onderzoek. In een uitgebreide studie in het vaktijdschrift PNAS beschrijven en verklaren de onderzoekers hun verrassende vondst.

Het Goulds muisje dwaalde tijdens zijn hoogdagen voornamelijk rond in Nieuw-Zuid-Wales in Australië. Het knaagdier was iets kleiner dan een zwarte rat en leefde in groepen van vier tot acht muizen. Het had een bruine vacht, witte buik en middelgrote oren. Op volwassen leeftijd woog het zo'n halve kilogram. Verleden tijd, want het knaagdier werd uitgestorven gewaand.

Het was van 1857 geleden dat er een levend exemplaar gezien (en gevangen) werd. Maar het zou nog tot 1990 duren voordat het IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) de muis officieel uitgestorven verklaarde. Nog eens dertig jaar later blijkt de Goulds muis nog springlevend te zijn. Alleen ruilde het muisje zijn oorspronkelijke leefgebied (in het oosten van Australië) in voor enkele eilanden voor de kust van West-Australië én veranderde het van naam.

Identiteitswisseling

Hoe het kan dat de Goulds muis plotseling weer opduikt? Het Australische ‘uitgestorven’ muisje deed zich 150 jaar lang voor als een andere soort muis. “Met behulp van genomica uit historische museumexemplaren hebben we aangetoond dat de Goulds muis precies hetzelfde is als de Alice Springs-muis (Shark Bay Mouse, red.)”, verklaart hoofdonderzoeker Emily Roycroft. “Het is een typisch geval van identiteitswisseling. De Goulds muis heeft zich dus al die tijd in het volle zicht verstopt, alleen dan onder een andere naam.”

Het was dan ook toevallig dat het team van Roycroft op het muisje stuitte. De onderzoeksopzet was eigenlijk om de achteruitgang van inheemse soorten sinds de komst van Europeanen in kaart te brengen. Door de DNA-monsters van acht uitgestorven Australische knaagdieren te vergelijken met het DNA van 42 levende verwanten, zagen de onderzoekers dat er geen onderscheid was tussen de Alice Springs-muis en de Goulds muis.

Komst van Europeanen

Dat het leefgebied van de ‘nieuwe’ Goulds muis drastisch gewijzigd is vergeleken met zo’n 150 jaar geleden, toont volgens de onderzoekers aan dat de populatie enorm gekrompen is. En dat heeft wellicht iets te maken met de komst van Europeanen. “De omgeving en bedreigingen veranderden na de komst van de Europeanen zo drastisch snel, dat deze soorten niet de kans kregen om zich aan te passen. Dit werd veroorzaakt door een aantal verschillende factoren, waaronder de introductie van wilde katten, vossen en andere invasieve soorten, de omzetting naar landbouwgrond, ongepaste brandbestrijding en de verspreiding van nieuwe ziektes.”

Roycroft benadrukt dat dat nog steeds een groot probleem is voor inheemse soorten in Australië: “We lopen het risico om veel biodiversiteit in Australië te verliezen. En op dit moment wordt er nog onvoldoende gedaan om dat te voorkomen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234