Zondag 17/01/2021

Ruimtevaart

Deze ‘takelwagen’ van 86 miljoen euro moet de ruimte weer vrij van puin maken

ClearSpace vangt een stuk achtergelaten ruimtepuin.Beeld ClearSpace SA

De Europese Ruimtevaartorganisatie ESA trekt 86 miljoen euro uit voor een bijzondere missie: rondzwevend ruimteafval verwijderen met een soort ruimtesleepwagen. Dat is nodig omdat het op de ‘snelwegen’ rond de aarde bijzonder druk begint te worden.

Als een inktvis die een prooi vangt. Niet in de diepte van de zee, maar hoog boven de aarde, in het duister van de ruimte. Dat is ongeveer hoe het eruitziet wanneer een ruimtesleepwagen van de Zwitserse start-up ClearSpace een stuk ruimteafval uit de hemel trekt.

Althans: zo moet het eruit gaan zien. Want de sleepwagen, die de kosmische wegen boven de aarde schoon moet vegen, is nog in de ontwikkelingsfase. Het Europese ruimteagentschap ESA liet dinsdag weten 86 miljoen euro aan ClearSpace te betalen. Het is de bedoeling dat het bedrijf rond 2025 een eerste puinruimmissie kan lanceren. Vorig jaar kondigde ESA de samenwerking met het Zwitserse bedrijf al aan. 

Beeld ClearSpace SA

Kosmische vluchtstrook

Tijdens de eerste missie moet de takelwagen een deel van een Europese Vega-raket verwijderen dat 112 kilogram weegt, grofweg het formaat en gewicht van een reguliere satelliet. Dat afgedankte onderdeel vliegt momenteel in een zogeheten kerkhofbaan om de aarde, een kosmische vluchtstrook waar de kans op botsingen met actieve satellieten en andere onderdelen het kleinst is. Dat ongebruikte delen daar geparkeerd worden, is onderdeel van een afspraak die landen maakten met de Office for Outer Space Affairs van de Verenigde Naties. In dergelijke banen kunnen de onderdelen in theorie miljoenen jaren blijven ronddraaien. 

Maar intussen zweven er bijna 30.000 stukken ongebruikt ruimtespul om de aarde, overigens niet alleen op dergelijke vluchtstroken geparkeerd. Steeds vaker moeten satellieten koerscorrecties uitvoeren om botsingen te voorkomen. In 2019 weken ESA-satellieten 21 keer uit en in 2020 al 12 keer. In september moest zelfs het internationale ruimtestation ISS zijn baan iets aanpassen om een botsing te voorkomen. Dergelijke manoeuvres komen vaker voor. Sinds het ruimtestation eind 1998 werd gelanceerd, gemiddeld iets vaker dan eens per jaar. 

Vuilverbranding

Nu bedrijven als SpaceX en Amazon van plan zijn om de komende jaren duizenden internetsatellieten te lanceren, beginnen de snelwegen rond de aarde behoorlijk vol te lopen en neemt de kans op botsingen toe. Vandaar dat ruimtevaartorganisaties als ESA op zoek zijn naar puinruimopties. De hoop is dat ClearSpace daarin een belangrijke rol kan vervullen. 

De ruimtesleepwagens van ClearSpace zijn ontworpen voor eenmalig gebruik. Wanneer de robottentakels een stuk ruimtepuin beet hebben, volgt een variant op de traditionele vuilverbranding die we op aarde kennen. Na vangst sleept het schip het afval én zichzelf terug naar onze thuisplaneet. Wanneer ze vervolgens met hoge snelheid de atmosfeer invliegen, worden sleepwagen en afval door wrijving zo heet dat ze opbranden voordat ze het oppervlak bereiken.

Een ruimtesleepwagen van ClearSpace vangt ruimtepuin.Beeld ClearSpace SA
Vervolgens stuurt het ruimtetuig zichzelf terug naar aarde en brandt het op in de atmosfeer.Beeld ClearSpace SA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234