Maandag 06/07/2020

Biodiversiteit

Deze dieren maken een comeback (en toch mogen we niet blij zijn)

Felgroen en acrobatisch: de boomkikker heeft veel weg van zijn tropische soortgenoten die we kennen uit natuurdocumentaires op tv. Beeld RV

In 2000 nog zo goed als uitgestorven, maar nu telt Vlaanderen weer duizenden boomkikkers. Hiep hiep hoera? Niet echt, want deze spectaculaire comeback is slechts een klein lichtpuntje in de duisternis genaamd biodiversiteit. "Tegen het einde van deze eeuw zal 40 tot 60 procent van de huidige diersoorten er niet meer zijn", zegt professor Ivan Janssens van de Universiteit Antwerpen.

Felgroen en acrobatisch: de boomkikker heeft veel weg van zijn tropische soortgenoten die we kennen uit natuurdocumentaires op tv. In 2000 waren er nog hoop en al 200 in Vlaanderen. Vrijwilligers en professionals van Natuurpunt en het Agentschap van Natuur en Bos (ANB) slaagden er net op tijd in om de soort voor uitroeiing te behoeden. Dit jaar werden in Limburg alleen al 3.245 roepende boomkikkers geteld. De uitbreiding van het leefgebied van de boomkikker is zo fors dat Natuurpunt een jubelbericht de wereld instuurde: "De kikker speelt de hoofdrol in een fenomenaal succesverhaal voor natuurherstel in Vlaanderen."

In dat succesverhaal zijn nog rollen weggelegd voor andere soorten: denk maar aan de wolf die sinds kort terug is in onze gewesten, de groeiende everzwijnpopulaties of de vossen die almaar talrijker worden. Om de zoveel maanden krijgen we ook berichten over de stijgende waterkwaliteit van onze rivieren. Kortom, het gaat goed met onze natuur, de biotoop van al die beestjes.

Ook het everzwijn is weer aan een opmars bezig.Beeld Dreamstime

Toch lichtpuntje

Maar hoe valt dit te rijmen met de dagelijkse berichten die het tegengestelde beweren? Als we de Verenigde Naties mogen geloven, moeten we toch snel ingrijpen of onze aarde is eraan voor de moeite? "Dat lijkt een tegenstelling", zegt Ivan Janssens, klimaatexpert op het departement Biologie van de UA. "Maar het is er géén. Om de simpele reden dat tegenover dat ene succesverhaal van de boomkikker heel veel negatieve evoluties staan. Het is een zeldzaam lichtpuntje aan de duistere hemel van de biodiversiteit."

De wolf is sinds kort terug.Beeld Thomas Eerdekens

In de afgelopen 500 jaar zijn 22 procent van de zoogdieren, 14 procent van de vogels, 29 procent van de reptielen, 28 procent van de vissen en 43 procent van de amfibieën uitgestorven. "De aanwezigheid van 7,5 miljard mensen op deze planeet leidt tot een massa-extinctie", zegt Janssens. "Volgens de meeste voorspellingen zal op het einde van deze eeuw 40 tot 60 procent van alle diersoorten verdwenen zijn. De Verenigde Naties hebben parallel aan de klimaatconferentie overigens een biodiversiteitsconferentie opgericht, precies omdat de toestand zo dramatisch is."

Iedereen vegetariër

Er is een duidelijke link tussen de twee. "De meeste mensen zullen ondertussen wel weten dat minder vlees eten goed is tegen de opwarming van de aarde. Welnu, een drastisch ingekrompen vleesconsumptie zou ook de biodiversiteit ten goede komen: als morgen niemand op aarde nog vlees eet, hebben we aan een derde van de huidige landbouwgronden genoeg om iedereen te voeden. Al die andere vruchtbare grond kunnen we dan teruggeven aan de natuur. Dat zou een veel rijkere biotoop vormen voor veel soorten die nu onder druk staan."

De vossenpopulatie wordt alsmaar groter.Beeld Gianni Barbieux

Een mens zou bijna gaan denken dat een jubelbericht zoals dat over de boomkikker nefast is. Het kan er namelijk voor zorgen dat iedereen dénkt dat het de goede kant opgaat met onze natuur, terwijl dat duidelijk niet zo is. "Je moet daar inderdaad mee opletten", zegt Janssens. "Maar ik weet ook dat natuurbeschermingsorganisaties daar heel voorzichtig mee omspringen, precies om die reden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234