Donderdag 23/05/2019

De zee rond Groenland wordt minder zout en dat heeft grote gevolgen voor ons weer

Het zeewater rond Groenland is in dertien jaar tijd 1,5 promille minder zout geworden. Dat hebben onderzoekers uit Denemarken ontdekt. Beeld Jo Fransen

De smeltende Groenlandse ijskap maakt de zee rond Groenland minder zout, hebben wetenschappers vastgesteld. En dat kan ook het weer in Europa fors beïnvloeden.

De uitgestrekte, kilometers dikke ijskap op Groenland smelt steeds sneller. Onderzoekers van de Universiteit van Aarhus (Denemarken) hebben nu voor het eerst kunnen vaststellen wat de gevolgen zijn op lange termijn. Ze schreven hun bevindingen neer in het wetenschappelijke tijdschrift 'Nature'.

Dertien jaar lang verzamelden wetenschappers data over het kustwater in het Young Sund, een grote inham in het noordoosten van Groenland. Ze zagen dat het oppervlaktewater in de zee vier keer meer zoetwater bevatte en dat het water de Groenlandse fjorden binnenkwam. Het oppervlaktewater werd in die dertien jaar 1,5 promille minder zout.

Warmtebron

De toename van zoetwater heeft vooral gevolgen voor de ecosystemen in de oceaan en fjorden, zeggen de onderzoekers. Met meer zoet water in de bovenste lagen kan het voedingrijke bodemwater moeilijk naar boven, waar het zonlicht 's zomers de productie van planktonalgen in gang zet. Plankton is de basis van het leven in zee. Minder plankton betekent dus ook minder vis. Groenland hangt voor zijn export bijna volledig van de visserij af.

Meer zoetwater rond Groenland kan ook een grote impact hebben op ons weer. Zo kunnen de oceaanstromen, die onder meer de temperaturen in Europa bepalen, veranderen. Deze lusvormige transportband voert warm oppervlaktewater van het zuiden van de planeet naar het noorden. De zogenaamde Golfstroom is er mee voor verantwoordelijk dat het in onze contreien warmer is dan bijvoorbeeld Canada, dat op dezelfde breedtegraad ligt.

Door de daling van het zoutgehalte in de oceaan kan het hele systeem gaan haperen. Zoetwater is immers minder zwaar en zakt moeilijker naar de bodem. Als het transport aan oceaanstromen stilvalt, is Europa een belangrijke warmtebron kwijt. (lees door onder de foto)

Het afsmelten van het Groenlandse ijs is verantwoordelijk voor ongeveer 10 procent van de wereldwijde stijging van de zeespiegel. Beeld Photo News

Tweede grootste ijsmassa

De Groenlandse ijskap smelt nu dubbel zo snel af als in de periode 1983-2003. In 2014 ontdekten onderzoekers ook diepe valleien onder de gletsjers aan de rand van de ijskap. Daardoor komen de gletsjers ook landinwaarts in contact met het water uit de oceaan, wat het smeltproces versnelt.

De Groenlandse ijskap, ruim 1,7 miljoen vierkante kilometer groot, is na de Antarctische ijskap de grootste ijsmassa ter wereld. Het afsmelten van het Groenlandse ijs is verantwoordelijk voor ongeveer 10 procent van de wereldwijde stijging van de zeespiegel. De onderzoekers in Aarhus waarschuwen dat de werkelijkheid dramatischer kan zijn dan wat ze in hun onderzoek beschrijven. In het Young Sund smelt de ijskap namelijk trager af dan op andere delen van Groenland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.