Donderdag 06/05/2021

InterviewGitanjali Rao

‘De wetenschap heeft meer vrouwen nodig’: Gitanjali Rao (15), ‘Kind van het jaar’ volgens ‘Time’

Gitanjali Rao: ‘Mentaal was het voor vele leeftijdsgenoten niet altijd makkelijk de voorbije periode. Ik wil hen inspireren om niet bij de pakken te blijven zitten. Zoek naar naar die ene passie en probeer daar mee het verschil te maken. We zijn niet alleen.’ Beeld Getty Images via AFP
Gitanjali Rao: ‘Mentaal was het voor vele leeftijdsgenoten niet altijd makkelijk de voorbije periode. Ik wil hen inspireren om niet bij de pakken te blijven zitten. Zoek naar naar die ene passie en probeer daar mee het verschil te maken. We zijn niet alleen.’Beeld Getty Images via AFP

Vijftien is ze. Sinds ze de titel ‘Kid of the Year’ ontving van het magazine Time wil heel de wereld uit Gitanjali Rao’s mond horen dat je geen doctorandus moet zijn om te innoveren. ‘Innoveren? Dat is een lach op iemands gezicht toveren.’

De wereld behoort toe aan zij die hem vormgeven. En daar kan je niet vroeg genoeg mee beginnen. Met die filosofie in het achterhoofd reikte het gerenommeerde magazine Time in december 2020 voor de eerste keer de titel ‘Kid of the Year’ uit.

De eer viel te beurt aan de vijftienjarige Indiaas-Amerikaanse Gitanjali Rao. Ze sierde de cover van Time en werd voor de gelegenheid geïnterviewd door actrice en speciale ambassadeur van de Verenigde Naties Angelina Jolie. Rao opende dinsdag samen met Margrethe Vestager, EU-commissaris voor Mededinging, en Marianna Mazzucato, een rijzende ster onder de economen, het Leuvense innovatiefestival and&.

“Mensen horen heel graag uit de mond van een tiener zoals ik dat je geen doctoraat moet hebben om te kunnen innoveren”, vertelt Rao, die in Colorado woont, in een Zoom-call net voor ze naar school moet. Aan media-ervaring geen gebrek bij de tiener. Op haar dertiende werd ze al uitgenodigd bij The Tonight Show Starring Jimmy Fallon om uit te leggen hoe haar uitvinding Tethys werkt. Dat is een toestel dat helpt om lood in drinkwater op te sporen.

Hoe vaak ze die boodschap moet herhalen, dat maakt Rao weinig uit. “Innovatie, dat zijn wij allemaal. Een wetenschapper in een labo, maar ook een kunstenaar in zijn atelier. Innovatie draait om gevestigde waarden in vraag stellen.” Niet zomaar, maar om impact te hebben op je omgeving. “In de ideale wereld heb je meteen een grote impact, bijvoorbeeld op sociaal vlak. Maar soms is innovatie een lach op iemands gezicht toveren.”

Dat klinkt op het eerste gezicht wollig. Maar daar blijft het voor Rao niet bij. Zo lanceerde ze in 2019 de applicatie Kindly. Dat is een app en een Chrome-extensie om online-pestgedrag snel op te sporen. “De tool werkt op basis van artificiële intelligentie en leert constant bij om online-pestgedrag te herkennen.” De app of de extensie moet tieners eraan herinneren dat ze online niet te hard moeten zijn voor elkaar.

Gitanjali Rao mocht als eerste de titel 'Kid of the Year' van ‘Time’ in ontvangst nemen. Beeld AP
Gitanjali Rao mocht als eerste de titel 'Kid of the Year' van ‘Time’ in ontvangst nemen.Beeld AP

Op de vraag of het niet wat lichtzinnig is om te denken dat een app cyberpesten de wereld zal uithelpen, antwoordt Rao gedecideerd. “Mijn generatie wordt geconfronteerd met problemen die voorgaande generaties nooit hebben meegemaakt. Natuurlijk zou het beter zijn mochten mensen stoppen met pesten. Maar het bestaat. Dankzij Kindly kunnen we dat gedrag tenminste detecteren.”

Genderongelijkheid

Beide ouders van Rao zijn ingenieur. Haar vader laat haar kennismaken met nieuwe technologieën, haar moeder vindt het belangrijk op de hoogte te zijn van al het nieuws in de wereld dat een impact heeft op haar leven. Als tienermeisje wordt Rao in elk interview gevraagd naar de genderongelijkheid in de technologiewereld.

“Toen ik in de lagere school zat, waren er heel veel meisjes geïnteresseerd in coderen. Maar door de manier waarop we die wereld voorstellen, zien meisjes en hun ouders dat toch niet zitten.” Rao vertelt hoe ze zich ergert aan het idee dat technologie en digitale innovatie altijd gepaard gaan met het beeld van robots of hackers die in een hoodie achter een computer zitten.

“Ik zit helemaal niet graag achter een computer. Wat ik wel graag doe, is problemen oplossen en daar heb ik soms een computer voor nodig.” Rao probeert een wereldwijde gemeenschap aan wetenschappers en innovators uit te bouwen. Met liefst zoveel mogelijk vrouwen. “Die hebben we nodig. Wie wil innoveren, kan problemen niet enkel vanuit het perspectief van de man bekijken.”

Ze verwijst daarvoor naar de uitvinding van de veiligheidsgordel in wagens. Uit onderzoek bleek dat vrouwen 47 procent meer kans maakten om zwaar gewond te raken in een auto-ongeval dan vrouwen. Vrouwen hadden 17 procent meer kans om om te komen. “Dat heeft allemaal te maken met de manier waarop een wagen ontworpen is en voor wie”, zegt Rao. “Dat zijn toch voorbeelden waar we lessen uit moeten trekken. Er moeten toch niet eerst meer doden vallen vooraleer we beseffen dat innovatie divers en inclusief moet zijn.”

Het is een van de redenen waarom ze haar lot als internationaal rolmodel zo serieus neemt. “Ik krijg zowel negatieve als positieve reacties als ik zulke stellingen inneem. Uiteindelijk probeer ik me dat niet aan te trekken.” Rao probeert alle internationale media-aandacht op haar af te laten komen en er wat van te genieten. “Ik sta positief in het leven. Ik ben 15. Ik moet alles proberen.”

Ze heeft naar eigen zeggen niet echt afgezien tijdens de coronapandemie. “Ik heb zes extra cursussen gevolgd. Van thuis uit! Ik zie de Covid-19 als een scharnierpunt en een opportuniteit. Het heeft ons doen inzien dat we het heft in handen moeten nemen en van de wereld een betere plek moeten maken.”

Rao hoopt dat haar leeftijdsgenoten, van wie ze beseft dat er heel wat wel hard te lijden hadden onder de pandemie, de energie vinden om samen na te denken en te zoeken naar oplossingen voor grote en kleine problemen. “Mentaal was het voor vele leeftijdsgenoten niet altijd makkelijk de voorbije periode. Ik wil hen inspireren om niet bij de pakken te blijven zitten. Zoek naar naar die ene passie en probeer daar mee het verschil te maken. We zijn niet alleen.”

and& festival gaat vandaag (dinsdag) van start en loopt nog tot zondag. Meer info op www.andleuven.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234