Vrijdag 03/04/2020

Marc Coenen

De voordelen van kanker

Marc Coenen nam deze en alle onderstaande foto's in de periode rond zijn operatie en revalidatie.Beeld Marc Coenen

Mark Coenen (57) kreeg deze zomer af te rekenen met prostaatkanker. Verbijstering en ontkenning troef. Toch wil het ex-nethoofd van Canvas, Radio Donna en StuBru opkomen voor kanker: de ziekte blijkt heel wat aangename neveneffecten met zich mee te brengen.

Vele beheersovereenkomsten geleden wilden Kamagurka en Herr Seele voor Studio Brussel een Studio Kafka maken die Kom op voor kanker ging heten.

Nog altijd spijt dat ik dat toen niet heb aangedurfd.

Nu daarentegen!

Als poëzie de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie is, zoals de oude Kloos al zei, dan is schrijven en praten over kanker dat ook.

Er bestaan honderden soorten kanker, zoals er ook honderden soorten mensen zijn met elk hun gevoeligheden. Iedereen - en jammer genoeg ook de kanker - reageert op zijn eigen manier.

Voor mijn eigen kanker (prostaat) krijgen elk jaar 5.000 mannen in Vlaanderen de wacht aangezegd.

In totaal leven er op dit moment in België meer dan 300.000 mensen met een vorm van kanker. Om u een idee te geven: dat is heel Gent, met inbegrip van Sint-Martens-Latem, aan het infuus. Inclusief burgemeester.

Van die 300.000 zijn er 67.000 die prostaatkanker hebben (gehad); dat is te vergelijken met heel de stad Oostende die wat raar loopt. Zou een mooie scène zijn in een nog te draaien Monty Python-film.

"U beseft het nog niet, maar uw leven is veranderd", zei mijn wijze uroloog tijdens mijn eerste check-up na de operatie.

Daar had hij groot gelijk in, maar wist ik veel. Kanker was tot dan iets wat alleen anderen overkwam. Cancer: c'est les autres.

Beeld Marc Coenen
Beeld Marc Coenen

Vrolijke gebeurtenissen

Een eerste fase van totale verbijstering ging over in een mechanisme waarin ik goed blijk te zijn: verdringing.

Tot aan de operatietafel heb ik heel hard mijn best gedaan om wat mij overkwam te relativeren. 'Elk nadeel heb zijn voordeel', dacht ik, naar de mantra van Johan Cruijff. Omdat de demon bij mij heel snel werd geconstateerd, was de kans op herstel groot.

En we kunnen niet allemaal het lichaamsgestel van Keith Richards hebben die op zijn 72ste, na jarenlang oeverloos gebruik van alle bij mens en dier bekende genotsmiddelen nog steeds ongeveer al zijn ledematen én zijn eigen prostaat heeft.

Ik heb dan weer nog al mijn tanden, terwijl hij een nieuw vals gebit nodig had. Zo zie je maar.

Dat ik een goede kans op herstel had, maakte het makkelijker om met mijn kanker om te gaan.

Maar het was soms toch moeilijker dan ik dacht, want mijn nieuw verworven oncologische status zorgde ervoor dat ik plots patiënt werd, een genummerd armbandje moest dragen en in andere ziekenhuisgangen moest zijn dan vroeger.

Vroeger hing het bezoek aan een kliniek veelal samen met vrolijke gebeurtenissen: talloos waren de keren dat ik - de polonaise dansend vanwege te veel lauwe cava in plastic fluitglazen - de kraamafdeling opvrolijkte.

Beeld Marc Coenen

Prima tip

Nu kwam ik, zo leek het wel, in het voorportaal van de dood, waar het licht anders is en waar mensen in witte wachtkamers stilletjes voor zich uit zitten te staren.

In mijn gang waren dat altijd oudere mannen, dikwijls vergezeld van kordate vrouwen met grote sacochen die er non-verbaal de moed proberen in te houden.

Als het hun beurt was om bij de dokter binnen te gaan, zag je ook altijd de man braafjes achter de vrouw sjokken, niet omgekeerd.

Gelukkig ligt er op die kale plekken van vrees en hoop ook altijd vakliteratuur, waar veel mee te lachen valt.

De volgende tip, uit het niets aan duidelijkheid overlatende tijdschrift PROSTAATinfo zal mij eeuwig bijblijven, al zat ik op dat moment te wachten op een biopsie waar ik niet echt naar uitkeek : "Tijdens een normale consultatie laat de patiënt zijn broek en onderbroek tot op de knieën zakken. Nooit de patiënt de broek en onderbroek laten uittrekken. Alles terug aandoen, vraagt meer tijd dan de consultatie zelf."

Heerlijk.

Aangezien de operatie pas aan het einde van de zomer gepland was, heb ik mijn uiterste best gedaan om de kanker niet alleen te negeren, maar ook om er vlakaf mee te lachen.

Je kunt kanker bijvoorbeeld heel goed gebruiken als ultiem gezagsargument, waarbij de argumenten van je gesprekspartner verschrompelen als een kwaadaardige cel bij een succesvolle chemokuur.

Een discussie afronden met een droog "Maar ik heb wel kanker en gij niet": priceless.

Het is een kleine overwinning, maar ze telt.

De vraag die zich verder dan ook stelt is: zijn er nog voordelen aan kanker?

Zeker.

De mensen knuffelen je dood.

Beeld Marc Coenen
Beeld Marc Coenen

Knuffelzomer

Ik heb een heerlijke, warme knuffelzomer gehad, niet alleen in huisje weltevree, maar ook daarbuiten: het bericht van een potentieel dodelijke ziekte zorgt voor een straalstroom aan aandacht en empathie.

Het ergerlijke gezaag over bagatellen dat zovele gesprekken zo saai maakt, verdween al snel bij een mededeling over mijn ontstoken okkernoot des doods. Nooit zoveel getrakteerd geweest, ook.

Sinds ik kanker heb gehad, begin ik het syndroom van Münchhausen ook een beetje te snappen. Mensen die daaraan lijden, lopen ziekenhuizen plat voor allerlei gefingeerde ziektes. Dat doen ze omdat de aandacht die je als zieke krijgt bovengemiddeld is.

Mensen voelen mee met zieke mensen. Als je dan aanleg hebt voor narcisme en hypochondrie, wordt het uitvinden van een nieuwe ernstige afwijking snel een verslaving. Want aandacht is leuk.

Beeld Marc Coenen

Maxime Lestienne

De meeste mensen voelen mee met mensen die iets ergs hebben meegemaakt. Zeker als hij voor hun favoriete ploeg speelt. Vorige week kreeg de helmboswuivende voetballer Maxime Lestienne bij zijn rentree in het elftal van PSV, na een lange afwezigheid wegens de plotse dood van zijn ouders, een ontvangst een koning waardig.

Vanaf de tribunes galmden gezangen met zijn naam en hij werd nét niet door een olifant het stadion binnengereden. Wanneer hij vervolgens met een slimme assist zijn ploeg aan de zege hielp, leviteerde het hele stadion.

Na de match raakte hij wel in een vechtpartij verwikkeld, met een kort verblijf in de gevangenis tot gevolg. Instant karma. Maxime was zat en zot van glorie. Te veel aandacht is niet goed voor een mens.

Dat is nog een voordeel van kanker: het maakt een mens bescheiden.

Aangezien ik van mening ben dat je alleen in de hemel raakt als er een ster naar je vernoemd wordt, is hoe we onze tijd op Moeder Aarde doorbrengen het enige wat telt. Dat er ons in de geschiedenis al miljarden mensen zijn voorgegaan in leven en dood, zou ons dan ook met enige bescheidenheid moeten vervullen.

Dankzij die kanker is het makkelijker om mij neer te leggen bij het onvermijdelijke - we zijn allemaal finaal terminaal - zonder mijn goed humeur te verliezen. De dood is het enige examen waarin we allen zullen slagen. Laten we dat dan doen na een fantastisch leven - met tranen in de ogen van het lachen, niet van verdriet.

Beeld Marc Coenen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234