Maandag 06/12/2021

De ontdekking van het humanitair entertainment

Koen Van den Broeck over inzamelacties van media. Koen Van den Broeck is consultant bij EthiCom, adviesbureau voor fondsenwerving en mediarelaties. De laatste show brengt vanavond een speciale Pakistan-uitzending en ook andere media springen in de bres voor de getroffen Pakistanen. Geen toeval, betoogt Koen Van den Broeck.

Vanavond organiseert De laatste show zijn eigen 'wafelenbak' ten voordele van Pakistan. Zo omschrijven ze het toch zelf. De motivatie is uiteraard de onnoemelijke ellende die de overstromingen in Pakistan veroorzaken, maar toch ook de hulp lees de giften die maar mondjesmaat op gang komen. Dat vinden ze bij Woestijnvis / De laatste show niet kunnen en dus pakken ze een en ander maar zelf op. "Wie weet motiveert het anderen om ook iets te ondernemen", aldus de website van De laatste show.

Intussen heb ik in dit stukje al driemaal De laatste show oeps, viermaal laten vallen .

Media en engagement. Het is altijd een beetje een rare verhouding. Wat is de achterliggende bedoeling? Is er sprake van echte verontwaardiging en medeleven of weegt het marketingdenken ook hier sterk door? Media zijn vandaag immers commerciële producten.
Sinds begin augustus jagen de media de hulporganisaties op iets te ondernemen voor de getroffen Pakistanen. Commentatoren interpelleerden de ngo's waarom ze geen grootschalige actie opzetten, opiniebijdragen moesten verklaren waarom de bevolking niet geneigd is in de portefeuille te tasten.

De hulpmachine die zich soms zo razend snel op gang kan trekken, leek nu de kat uit de boom te kijken. De media leken er zich aan te ergeren. Ze voerden de druk op. Vanuit welke motieven? Wat was de rol van de nieuwsluwe vakantieperiode die redacties kopbrekens bezorgt over hoe die grote mediaruimte te vullen? Op zo'n ogenblik is een ramp een welkome en nagenoeg onuitputtelijke bron van verhalen waarmee de moeilijke periode zo overbrugd is.

Media geraken niet 'zomaar' geëngageerd. Meestal moeten ngo's de media danig aanporren om hen mee te krijgen. Ook vandaag bestaan er vele 'stille rampen' waar redacties en programmamakers nauwelijks voor warm te maken zijn. De acute hongersnood in de Hoorn van Afrika bijvoorbeeld, waar miljoenen een ellendige dood sterven.

Waarom engageren media zich in solidariteitsacties? Media worden gemaakt door mensen: journalisten zijn begaan met de wereld. Ze kijken rond en voelen ook emotie. Raken verontwaardigd en vragen zich af welke middelen ze kunnen inzetten.

Media, commerciële producten zijnde, houden ook de vinger aan de pols van hun publiek. Mensen leven mee, beginnen acties op te zetten en media worden er klankbord voor.

Ten slotte moeten media ook verkocht geraken. Cause related marketing marketingacties waarbij een win-winsituatie gecreëerd wordt tussen een product en een goed doel is een manier om de sympathie en de trouw van het lezerspubliek te winnen en te versterken.

Solidariteit als publieksbinding
Al die redenen bij en door elkaar maken dat media hun plaats in het solidariteitslandschap proberen op te eisen. Ze hebben de mobiliserende kracht van rampen en ander onheil ontdekt. Solidariteit is een onderdeel van publieksbinding geworden. In die mate zelfs dat bij de meer 'mediagenieke' rampen, genre tsunami, de media het initiatief almaar vaker overnemen van de ngo's. Die moeten hollen om mee in de pas te blijven.

Een ramp dreigt dan al snel entertainment te worden. Dat mogen we niet zomaar laten gebeuren. Maar tegelijk is het 'entertainment' ook dikwijls welgekomen om de ramp verkocht te krijgen aan de schenkers. Het evenwicht is wankel, maar de financiële middelen noodzakelijk.

Het 'humanitaire entertainment' blijft overigens niet beperkt tot momenten van grote acute rampspoed. Er bestaan intussen vele voorbeelden hoe media maatschappelijk engagement in hun formats integreren, zowel voor eigenlijk als oneigenlijk gebruik overigens: Peeters & Pichal die een uitzending laten vorm geven door allochtonen, vtm programmeert Stille weldoeners (een programma waarin rijke weldoeners zich onderdompelen in sociale projecten), VT4 biedt NGO's gratis reclamespots, De Standaard organiseert jaarlijks de 'Standaard solidariteitsprijs', Studio Brussel zet de hele goegemeente in beweging met 'Music for life' , HLN.be en De Morgen.be vragen met 'Planet Watch' aandacht voor de klimaatsverandering, Vijftv laat bekende vrouwen berichten uit de derde wereld...

(En à propos, wat doet De Morgen?)
En toch merken we vandaag dat de media niet almachtig zijn. Gelukkig in vele gevallen, spijtig in gevallen als de ramp in Pakistan vandaag. Want hoewel de media snel op de solidariteitskar gesprongen zijn, komt de steun vanuit de publieke opinie toch niet zo massaal op gang als de hulpverleners, en de media, graag zouden willen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234