Woensdag 29/01/2020

Column

De nieuwe epidemie

Beeld BELGAIMAGE

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen. 

Tegenwoordig kijk ik vaker in de verte dan vroeger. Dat komt door de oogarts, die het als tip gaf aan mijn dochter. Hij noemt het de 20/2-regel. Na twintig minuten van dichtbij koekeloeren, bijvoorbeeld op het scherm van je smartphone, kun je best twee minuten je blik op oneindig zetten – of toch op iets wat daarbij in de buurt komt. In de stad waar ik woon, is de oneindigheid weinig romantisch. Zover het oog reikt, zie ik schoorsteenpotten, brandladders en vliegende ratten die ineengedoken op de nok van een dak zitten. Heb je geluk, dan is er het bleke gezicht van de maan of wolkenpartijen waarin je alles kunt ontwaren: van eenhoorns tot grijsaards die amechtig voortstrompelen. Eén keer zag ik een meisje vrolijk aan een raam staan zwaaien. Toen bleek dat het niet naar mij was.

In de verte kijken schijnt te helpen tegen de epidemie van bijziendheid die op ons afkomt doordat we met z’n allen aan de smartphone vastgelijmd zitten. “We kijken niet meer over de savanne, maar vooral op beeldschermpjes”, vat een hoogleraar oogheelkunde het samen. De Nederlandse professor met de fraaie naam Caroline Klaver heeft daar onderzoek naar gedaan. De resultaten zijn onthutsend. Van alle zestigers is een kwart bijziend, bij veertigers is dat een derde. Nu al is de helft van de Europese twintigers bijziend. We zijn goed op weg om collectief myoop te worden. Zo noemen oftalmologen bijziendheid. Oftalmologen zijn geen fabeldieren, maar ook maar gewoon oogartsen. Het is nu eenmaal des mensen dat er voor elk goedkoop woord een duur moet bestaan.

Cowboy & indiaan

Op zich is bijziendheid natuurlijk geen drama. Je hebt contactlenzen en hippe brillen die je kunt dragen zonder het risico voor brillenkas uitgemaakt te worden, zoals in de holbewonerstijd die ik liefhebbend mijn jeugd noem. Toch is het allemaal niet zo onschuldig. Professor Klaver waarschuwt dat zware bijziendheid de grootste oorzaak van blindheid kan worden. Het kan leiden tot glaucoom, cataract, netvliesscheuren, maculopathie en zo nog een handvol dingen waar je liever alleen maar eens van gehoord hebt.

Dus probeer ik de 20/2-regel te volgen. Maar twintig minuten zijn in een vloek en een zucht voorbij, als je instaddict bent. Het voelt tegennatuurlijk om dan twee minuten gefascineerd te zitten staren naar de afbladderende verf op een gevel in de verte. Het is het soort goede voornemen waarvan je weet dat de weg naar de hel ermee geplaveid is. Mijn dochter, bijna dertien nu, is trouwens pienter genoeg om de wetenschap tegen mij te gebruiken. “Papa, bijijijziend!” doet ze spookachtig als ik zelf te lang op mijn scherm kijk. Ik leg dan de smartphone grijnzend terzijde. Zo dringend hoef ik nu ook weer niet te weten hoe je de herbruikbare rietjes reinigt die ik aantrof onder de kerstboom.

We leven in verwarrende tijden, waarin alles wat vroeger gewoon was, in vraag gesteld wordt: van Zwarte Piet tot het plastic wattenstaafje. Volgens specialisten is buiten spelen, in klaterend daglicht, de enige behandeling waarvan is bewezen dat ze bijziendheid kan voorkomen. Ik kijk dan op van mijn scherm, en voel weemoed naar de dagen waarin ik eindeloos politie & bandiet of cowboy & indiaan was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234