Zaterdag 03/12/2022

De missie van Ulysses weldra voorbij

PE Author

Na meer dan zeventien jaar in de ruimte komt er binnenkort een einde aan de missie van de Europees-Amerikaanse sonde Ulysses. De onbemande sonde werd op 6 oktober 1990 door de spaceshuttle Discovery gelanceerd en was de eerste die de omgeving boven en onder de polen van onze zon bestudeerde. De missie zou maar vijf jaar duren maar heeft alle verwachtingen overtroffen. De vloed aan data van de Ulysses heeft de manier waarop de wetenschappers tegen de Zon en haar onmiddellijke omgeving aankijken definitief veranderd, zegt het Europese Ruimtevaartbureau ESA.

Koud
De Ulysses draait in zes jaar rond de zon waarbij de sonde voorbij de baan van Jupiter komt. Hoe verder het tuig zich van de zon bevindt, hoe kouder het wordt. Indien de temperatuur naar twee graden zakt, bevriest normaal de hydrazinebrandstof voor de stuurraketjes. Tot nu toe was dit geen probleem want de verwarmingssystemen hielden de temperatuur op een aanvaardbaar peil. Maar daarvoor was een radioactieve isotoop nodig. Die leverde gaandeweg minder en minder stroom, momenteel onvoldoende om alle systemen draaiende te houden.

Einde missie
Om stroom te sparen is in januari de hoofdzender voor het doorsturen van de data afgezet. Hoewel voorzien was dat dit slechts tijdelijk zou zijn, bleef de X-band zender zwijgen, wellicht ook omdat hij onvoldoende stroom kreeg. Wat ook impliceert dat de verwarming en de wetenschappelijke instrumenten niet meer de verhoopte energie zouden krijgen. Niet alleen zullen de brandstofleidingen gaan bevriezen, maar zullen ook geen grote hoeveelheden wetenschappelijke gegevens meer de Aarde bereiken. Daardoor komt binnen de twee maanden een einde aan de zeer succesvolle missie.

Laatste druppels
Wat niet wegneemt dat de wetenschappers "nog de laatste druppels wetenschap" uit de 370 kilo wegende sonde gaan persen, zo citeerde ESA project- en missiemanager Richard Marsden. De Belgische participatie bestaat uit onderzoek door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) naar de richtingsdiscontinuïteit van de zon. Het instituut had evenwel zelf geen instrument op de Ulysses staan. Van industrïele zijde zorgde het toenmalige Alcatel Bell Telephone voor pyrotechnische elektronica. (belga/gb)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234