Dinsdag 06/12/2022

NieuwsNatuur

De mens is niet langer het enige zoogdier dat aan landbouw doet

Door hun wortelgewassen bij te snijden en te bemesten, doen goffers in feite aan landbouw. Beeld Universal Images Group via Getty
Door hun wortelgewassen bij te snijden en te bemesten, doen goffers in feite aan landbouw.Beeld Universal Images Group via Getty

Landbouw is ons ding en is allesbepalend voor hoe wij leven. Maar de mens blijkt niet het enige zoogdier dat aan voedselproductie doet. Ook goffers, knaagdieren die ondergronds leven, kunnen er wat van.

Barbara Debusschere

Waarom maken goffers, soms ook wangzakratten genoemd, toch zulke grote tunnels, veel groter dan de kleine diertjes nodig hebben? Dat vroeg Veronica Selden, bioloog aan de Universiteit van Florida, zich al een tijd af. In een nieuwe studie in vakblad Current Biology publiceert ze met collega Jack Putz het antwoord: om aan landbouw te doen. Volgens Selden zouden goffers het eerste voorbeeld kunnen zijn van niet-menselijke landbouwers.

De bruine knaagdieren die ongeveer zo groot zijn als een cavia en in Amerika leven, eten vooral ondergrondse wortels en ­leven zo goed als permanent in een ondergronds tunnelnetwerk groter dan een voetbalveld. Opvallend is dat ze veel energie spenderen aan al die tunnels uitgraven. Die werken maken hen ook extra kwetsbaar voor roof­dieren.

Om uit te zoeken waarom de diertjes dan zulke grote tunnels maken, bakenden Selden en haar collega drie stukken tunnel in een woongebied van ­goffers. Met een ondergrondse camera filmden ze wat vervolgens gebeurde: de wortels van bovengrondse planten en gras blokkeerden al snel de afgezette stukken tunnel, terwijl ze netjes kort bleven op de plekken waar de goffers bleven komen.

Wortelgewas

Putz en Selden concluderen dat de goffers de wortels bijsnijden, waardoor ze zich voeden en ze mogelijk ook de groei van de wortels stimuleren. Bovendien blijkt dat ze hun afval niet op aparte plekken stockeren maar doorheen het tunnelcomplex verspreiden. Dat is bemesting voor de grond, aldus de onderzoekers.

Door dat bijsnijden en bemesten teelt het type goffers dat zij onder de loep namen een wortelgewas. Daardoor kunnen ze in meer dan 20 procent van de calorieën voorzien die ze dagelijks nodig hebben, zo rapporteren Selden en co. En dat is eigenlijk landbouw.

Er is wel meteen debat onder wetenschappers. Want niet iedereen is het eens met de bevinding dat dit echt ‘landbouw’ is, omdat dat ook gaat over zaden planten en gewasvermeerdering. Al vinden collega’s het positief dat deze studie aanzet om na te gaan of ook andere soorten landbouwers zijn.

Maar of je het nu landbouw noemt of niet, Putz en Selden hopen dat hun studie leidt tot meer onderzoek naar de activiteiten van ondergrondse dieren en dat iedereen wat vriendelijker naar goffers gaat kijken. “Als je ‘goffer’ googelt, vind je vooral manieren om ze te doden”, zegt Putz tegen Science. “Ik hoop dat mensen wat meer positieve aandacht voor ze hebben nu we aangetoond hebben hoe fascinerend ze zijn.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234