Zaterdag 07/12/2019

Groot Dictee

De koppeltekenblues

Beeld THINKSTOCK

Het Groot Dictee der Nederlandse taal daagt volgende week zestig kandidaten en tv-kijkend Vlaanderen en Nederland uit. De Nederlandse auteur Bart Chabot heeft alvast beloofd de tekst deze keer makkelijker te maken. Wat vinden de Vlaamse kandidaten daarvan?

Binnenkort kunnen de Vlaamse en Nederlandse dicteetijgers zich vanuit hun luie zetel weer wagen aan het Groot Dictee der Nederlandse taal. Misschien doen die het wel beter dan de zestig deelnemers die zich in de Eerste Kamer der Staten-Generaal in Den Haag door Martine Tanghe en haar Nederlandse collega Philip Freriks laten dicteren? Zij verwelkomen veertig Nederlandse en twintig Vlaamse kandidaten, van wie telkens de helft prominente deelnemers. BV's en BN's, zeg maar. De andere kandidaten hebben eerder via deze krant en de Volkskrant deelgenomen aan de voorrondes.

Voor Jaak Hoedemakers is het de eerste keer dat hij mag plaatsnemen in die groene zitbanken. De voormalige OCMW-secretaris van Maaseik is met zijn 88 jaar de oudste deelnemer aan het dictee ooit. "Dat mij dat op mijn leeftijd nog gegund is, is buitengewoon", zegt hij trots. Hoedemakers is een trouwe fan van het dictee. Hij deed al twaalf keer mee aan de voorrondes, maar de selectie liet op zich wachten. Tot nu. Hoedemakers is vertrouwd met taal, zegt hij. "Ik ben taalcorrector voor het heemkundig tijdschrift van Kinrooi. Ik ben dus eigenlijk altijd goed voorbereid." Toch is hij er, gezien zijn hoge leeftijd, niet helemaal gerust in. "Ik ben deze week nog langs het hoorcentrum geweest en heb er een hoorapparaat meegekregen. Ik hoop dat ze mij een bevoorrechte plaats zullen geven in die Eerste Kamer."

Moeilijke woorden

Wie het ook allemaal ongelofelijk spannend vindt, is Loïs Dekeukelaere. De 18-jarige studente archeologie werd zeventig jaar later geboren dan Hoedemakers en had nog nooit eerder deelgenomen aan de voorrondes. "Ik heb gelezen dat Bart Chabot van plan is de moeilijke woorden achterwege te laten, al denk ik dat het nog steeds moeilijk zal zijn." De Nederlandse schrijver Bart Chabot neemt dit jaar de tekst voor zijn rekening. Als vaste deelnemer aan het dictee - hij is ondertussen aan zijn 25ste editie toe - weet hij als geen ander hoe moeilijk veel van zijn voorgangers het de deelnemers vaak maakten. "In mijn tekst zal geen woord onbegrijpelijk Nederlands staan", zei hij al eerder.

Ook Thuis-actrice Leah Thys hoopt dat Chabots tekst niet zo ingewikkeld wordt als het Kees van Kooten-dictee vorig jaar. "Daar stonden toen woorden in waarvan ik begot niet wist wat ze betekenden", zegt ze. Thys is gek van taal. "Ik kan erg genieten van dingen die mooi geschreven zijn", zegt ze. Al heeft ze het niet zo voor de nieuwe spelling. "Ik heb nooit begrepen waarom we pannenkoeken plots met een 'n' moesten schrijven. Allez, pannenkoeken, dat bekt toch niet? Ik vind pannekoeken veel liever klinken", luidt het.

Nog een opmerkelijke naam op de deelnemerslijst is Kristel Verbeke. 'De zwarte' van K3 is regentaat Nederlands van opleiding. Hoe zit dat met haar voorbereiding? "Ik zat vol goede voornemens, maar ben er door tijdsgebrek nog niet aan begonnen", zegt ze. "Ik wil vooral de evidente regels nog eens herhalen. Wanneer gebruik ik een koppelteken? Welke woorden moet ik aaneenschrijven?"

Taal en spelling liggen Verbeke na aan het hart. En dat taalinzicht probeert ze ook haar kinderen mee te geven. "Ze zitten in het derde en vierde leerjaar, dus ze leren nu wat een zelfstandig en bijvoeglijk naamwoord is. Van die ellenlange zinnen en bijzinnen ontleden, heerlijk vind ik dat. Ik wil hen vooral tonen dat taal ook plezant is", klinkt het.

Als je het lijstje met winnaars bekijkt, valt het op dat dat doorgaans 'gewone' kandidaten zijn. Enkel Freek Braeckman won al als prominente deelnemer. Op de vraag of Verbeke voor de winst gaat, antwoordt ze resoluut: "Altijd!"

Groot Dictee der Nederlandse Taal, woensdag 17/12, 21u35 u, Canvas

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234