Woensdag 01/02/2023

AchtergrondGezondheid

De curves stijgen weer, maar waar blijven de nieuwe coronavaccins?

null Beeld Sven Franzen
Beeld Sven Franzen

Vanaf 12 september kan iedereen die dat wenst een nieuwe inenting tegen het coronavirus krijgen. Maar de vaccins die ons land op dit moment kan inzetten, zijn nog steeds gebaseerd op de eerste variant van het virus. Waarom zijn er nog geen nieuwe vaccins? En beschermen de oude vaccins nog wel voldoende?

Stavros Kelepouris

Bij het begin van de zomervakantie zitten de coronacijfers opnieuw in stijgende lijn. De besmettingscijfers zeggen weliswaar nog weinig over het werkelijke aantal besmettingen in de bevolking, omdat er veel minder getest wordt dan in het verleden. Een betere indicator zijn daarom de ziekenhuisopnames. Daar zijn de cijfers met goed een kwart gestegen tegenover een week eerder. Op intensieve zorg gaat het om een stijging met bijna een vijfde.

Bij het trekken van conclusies is voorzichtigheid wel geboden. Het zijn vooral ouderen en kwetsbaren die zwaar ziek worden, zij zullen de sterke aanbeveling krijgen om zich opnieuw te laten vaccineren. De pandemie is niet achter de rug, maar voor het gros van de gezonde bevolking is Covid-19 niet meer de dreiging die het eens was. “Met de zomer op komst kunnen we er relatief gerust in zijn”, zei minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) vorige week.

Toch hebben de regeringen van ons land besloten om vanaf september iedereen een nieuwe prik met een coronavaccin aan te bieden. De vaccinatiecampagne is vooral gericht op mensen die een verhoogde kans hebben op zware ziekte, maar staat open voor iedere volwassene die een boosterprik wil.

De vraag is hoe nuttig een nieuwe inenting nog is. Sars-CoV-2, het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt, is een blijvertje: het is inmiddels zo wijdverspreid dat het zo goed als zeker niet meer verdwijnt. Vroeg of laat zal iedereen dus weleens besmet raken. Specialisten gaan ervan uit dat wie eerder een volledige vaccinatie mét boosterprikken doorliep nog steeds goed beschermd is tegen zware ziekte of ziekenhuisopname.

“Een nieuwe booster zorgt toch nog voor een betere bescherming”, zegt viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven). “Maar dat is dus vooral nuttig voor ouderen en kwetsbaren. Het is goed dat men andere mensen vrij laat in de keuze. Voor hen is het voordeel beperkter, maar zeker niet nul. Zij kunnen zich laten inenten als ze de kans op ziekte willen verkleinen.”

In de wetenschappelijke wereld is niettemin gemor te horen over de huidige stand van de vaccins. Die zijn nog steeds gebaseerd op de oorspronkelijke versie van het coronavirus uit Wuhan. Intussen is die variant weggeconcurreerd door een lange reeks broers en zussen die een stuk besmettelijker bleken. Op dit moment is de zogenaamde omikronvariant dominant in het Westen.

Heel wat van hun pluimen verloren

Zijn de vaccins nog wel opgewassen tegen die nieuwe virusversie? “Toch wel”, denkt viroloog Johan Neyts (KU Leuven). Maar ook hij hoopt dat we vaccins kunnen inzetten die gebaseerd zijn op omikron. Die bestaan al, maar moeten nog goedgekeurd worden door het Europese Geneesmiddelenagentschap. Wellicht gebeurt dat pas tegen het einde van de zomervakantie.

“Die vaccins aanpassen is niet zo moeilijk. Maar om goedkeuring te krijgen, moeten die vaccins opnieuw een hele ronde proeven doorstaan. Dat vraagt tijd. Op lange termijn is dat niet houdbaar, want zo loop je telkens achter de feiten aan. Eigenlijk zou hier moeten kunnen wat ook voor griepvaccins kan: we weten dat die vaccins veilig zijn, dus kunnen wie ze ieder jaar aanpassen zonder lange testfase.”

Als de Europese autoriteiten tijdig beslissen, kunnen die nieuwe vaccins mogelijk net op tijd uitgerold worden voor de boosterprikken in het najaar. “Maar eigenlijk gaat dat niet zo veel verschil maken”, zegt Neyts. “Die nieuwe vaccins zijn gebaseerd op een vroege versie van omikron, BA1. Intussen zitten we al aan BA5, en die nieuwe vaccins hebben toch wel wat van hun pluimen verloren tegen die laatste variant.”

Ook Van Ranst ziet weinig reden om te wachten op de allernieuwste prikken. “De bescherming van de huidige vaccins ligt al zeer hoog, dus ik ben niet zeker dat die nieuwe zoveel extra bescherming zullen bieden.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234