Woensdag 19/06/2019

Kwantumcomputer

De allereerste commerciële kwantumcomputer is nutteloos (én toch belangrijk)

De eerste kwantumcomputer zit in een drie meter hoge kubus, die voor de nodige stabiliteit moet zorgen. Glaswerk moet helpen om de benodigde lage temperatuur te verzekeren. Beeld RV/IBM

Het onoplosbare oplossen. Dat is de belofte van de kwantumcomputer. Technologiereus IBM stelt tussen opvouwbare schermen en slimme vibrators op elektronicabeurs CES met trots Q system One voor, de allereerste commerciële kwantumcomputer. Maar wat moeten we daarmee?

Gooi uw computer nog niet weg en begin nog niet meteen te sparen voor een nieuw kwantum-model. IBM heeft op de elektronicabeurs CES in Las Vegas dan wel de eerste commerciële kwantumcomputer ter wereld aangekondigd, we weten nog niet hoeveel de technologiereus er zal produceren, laat staan dat het al een prijs communiceerde. En last but not least, er hoort een uitgebreide kanttekening bij die strak ogende wondermachine.

Sinds een aantal jaren zitten de grote technologiebedrijven zoals Microsoft, Intel, Google, IBM en Alibaba in een race naar kwantumdominantie. De belofte van zo’n kwantummachine lijkt dan ook te mooi om waar te zijn: problemen oplossen die in principe niet op te lossen zijn.

Om u te helpen inbeelden wat dat betekent, geeft Lieven Vandersypen, een Belgische onderzoeker die zich bij TU Delft verdiept in kwantumcomputers, een tastbaar voorbeeld. “Met de rekenkracht van zo’n computer berekenen we in theorie de eigenschappen van moleculen. Op die manier kunnen we veel efficiënter medicijnen ontwikkelen.” Slikken en kijken of het het werkt zonder al te grote bijwerkingen behoort dankzij de technologie hopelijk snel tot het verleden.

1.000 keer sneller

Die gigantische rekenkracht hebben kwantumcomputers te danken aan kwantumbits of qubits. Dat zijn elektronen die zich in superpositie bevinden. En dat mag u haast letterlijk nemen: net zoals sommige superhelden in tekenfilms kunnen kwantumbits op verschillende plaatsen tegelijkertijd zijn. Dat komt van pas wanneer zo’n superheld in een mum van tijd de uitgang van een veel te ingewikkeld doolhof moet vinden.

Daar verschilt een kwantumcomputer ook van een gewone computer. Die laatste moet elke mogelijke optie berekenen, terwijl de kwantumcomputer alle berekeningen tegelijkertijd kan maken. Daardoor is een kwantumcomputer in theorie 1.000 keer sneller dan de snelste computer op aarde. “Om zulke berekeningen te doen heb je miljoenen qubits nodig”, zegt Vandersypen. De Q System One heeft er welgeteld twintig tot zijn beschikking. “Daar kan je wel leuk mee experimenteren maar geen relevante vraagstukken mee uitrekenen.”

De Belgische onderzoeker voorspelt dat concurrenten zullen uitpakken met systemen die om ter meest qubits sterk zullen zijn. Daarmee zullen ze nooit geziene berekeningen presenteren. Alleen betekenen die flitsberekeningen niets. “Het is alsof je iemand zou vragen om een hoopje zand uit zijn hand te laten vallen en hem dan te vragen om de val van elke korrel te berekenen. Dat interesseert eigenlijk niemand.” Op dit moment voert Google die nietszeggende kwantumcompetitie aan met een processor van 50 qubits. Al hebben ze enkel foto’s van een chip laten zien, of die qubits ook werken werd nooit bevestigd.

Wat is dat nu weer, een kwantumcomputer?

Klik hier om meer te lezen over hoe een kwantumcomputer precies werkt en waarom de technologie de wereld op zijn kop kan zetten.

Kroonjuwelen

Waarom is IBM dan zo trots op zijn Q System One? Ten eerste: kwantumbits vanuit het lab naar de echte wereld brengen is geen koud kunstje, ook al functioneren de deeltjes enkel op ultralage temperaturen. Denk aan min 273 graden Celsius. Daarnaast zijn ze heel gevoelig voor elektromagnetische stoorsignalen, bij de minste interferentie verlaten de qubits hun superpositie. De technologiereus spaarde dan ook kosten noch moeite om potentiële klanten een stabiele kwantumcomputer te verzekeren.

De drie meter hoge kubus die voor de nodige stabiliteit moet zorgen, werd ontworpen door de hoog aangeschreven designstudio Map Project Office, dat onder andere al samenwerkte met Honda en Sonos. Het glaswerk, dat moet helpen om de lage temperatuur te verzekeren, werd voorzien door Goppion. Dat Milanees bedrijf ontwierp eerder al de kasten waar de Engelse kroonjuwelen in bewaard liggen.

Ten tweede: door de kwantumcomputer nu al los te laten op de wereld, hoopt IBM meer te leren van de technologie en feedback te verzamelen van wetenschappers en bedrijven die ermee willen experimenteren.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden