Vrijdag 23/08/2019

Wetenschap

‘Dat je ook te proper kan zijn, is een gevaarlijke mythe’

Beeld thinkstock

Te veel mensen denken dat driftig schoonmaken slecht is omdat blootstelling aan bacteriën en andere beestjes ‘goed is voor het immuunsysteem’, zeker dat van kinderen. Dat idee moeten we dringend bij het huisvuil zetten, stelt de Britse Royal Society for Public Health.

Met onze antibacteriële handgels, desinfecterende badkamersprays in achttien verschillende geuren en extra doeltreffende schoonmaakmiddelen voor vaat, voeten, haar en andere lichaamsdelen zijn we ‘properder’ dan ooit.

Maar dat heeft nadelen, zo vertellen sommigen graag. “Want al dat hygiënisch geweld jaagt te veel bacteriën weg terwijl we die net nodig hebben om ons immuunsysteem sterk te maken”, zo zeggen die mensen, terwijl ze naar je handgel kijken alsof het een machinegeweer is.

Het aantal mensen dat de ‘hygiëne-hypothese’ aanhangt ligt eerder hoog. Een representatieve bevraging door de Britse Royal Society for Public Health bij 2000 Britten toont dat 23 procent het eens is met de stelling dat ‘hygiëne in huis niet zo belangrijk is omdat zeker kinderen aan ziektekiemen moeten worden blootgesteld om een sterk immuunsysteem op te bouwen’.

Door al te veel schoonmaken ontzeg je dat jonge immuunsysteem de nodige training om met allerlei  ziektekiemen om te gaan en daarom zijn er steeds meer allergieën, zo klinkt het vervolg van dat verhaal.

“Om de één of andere reden slaat dat erg goed aan in de media en dat is erg want het klopt niet”, zegt professor Sally Bloomfield (London School of Hygiene and Tropical Medicine), hoofdauteur van het rapport Too Clean or Not Too Clean en schreef mee aan een nieuw advies voor de RSPH.

De hygiëne-hypothese is namelijk een oude maar onbewezen hypothese. “We weten er nog niet alles van, maar een gezond microbioom heeft vooral te maken met wat baby’s meekrijgen bij een natuurlijke geboorte en borstvoeding en met de goede kiemen van familieleden, dieren en de omgeving buiten”, zegt Bloomfield. Het is voor het immuunsysteem van je kind met andere woorden beter om een keizersnede te vermijden als dat kan dan het na een moddergevecht vooral ongewassen laten.

Meer resistentie

Want de hygiëne-hypothese is niet bewezen, zegt ook Dominique Bullens, kinderarts en hoofd van de onderzoeksgroep Allergieën en Klinische Immunologie van het UZ Leuven.

Maar ze circuleert dus nog, waardoor bij velen verwarring ontstaat over hygiëne. En dat is een groot probleem nu er steeds meer resistentie is tegen antibiotica. Het aantal mensen dat besmet raakt met darm- en buikinfecties, met het norovirus of dat verkouden wordt is aanzienlijk, wat meer antibioticagebruik en dus meer resistentie betekent.

Bloomfield: “We moeten beter vermijden dat mensen besmet raken en dat betekent dat de mythe over te hygiënisch zijn de kop indrukken.”

Volgens Bullens is de verwarring ontstaan door twee extreme visies die regelmatig de kop op steken. “Enerzijds heb je mensen die hun huis en zichzelf met desinfectiemiddelen schoonmaken die eigenlijk voor ziekenhuizen zijn maar die nu in de handel te krijg zijn, anderzijds zijn er dus degenen die zo veel mogelijk blootstelling aan bacteriën najagen”, zegt ze. “Toen ik beviel van mijn eerste kind moest ik mijn borst ontsmetten voor ik het kindje aanlegde, vijf jaar later werden de bacteriën op de tepel net gezien als versterkend en goed.”

Vier categorieën

Wat nu?

Bullens en ook de RSPH bepleiten ‘de gulden middenweg’ of ‘gerichte hygiëne’. De vloer om de haverklap schrobben of de wc-pot wekelijks tot in de kleinste hoekjes desinfecteren heeft weinig zin, keukenmateriaal schoonmaken en je handen wassen wel.

“Natuurlijk mag je kind buiten ravotten. Maar doorbreek de ketting van mogelijke besmetting . Dat bekent je handen wassen na dat buiten spelen, na wc-gebruik, voor en nadat je eten klaarmaakt of met hond speelde en nadat je niesde of hoestte”, zo staat in het advies.

Bloomfield: “Concentreer je op waarlangs kiemen passeren. Er zijn vier categorieën: handen van anderen, met objecten waar anderen met hun handen aan zaten zoals deurklinken of paaltjes in de metro, schoonmaakdoekjes en sponsjes in de keuken en materiaal waar je voeding op bereidt. Die schoonmaken is geen luxe en al zeker niet schadelijk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden