Zaterdag 27/11/2021

Curiosity is een jaar op Mars: wat heeft de rover bereikt?

Een artist's impression van de landing van Curiosity. Beeld NASA
Een artist's impression van de landing van Curiosity.Beeld NASA

Het is vandaag precies een jaar geleden dat NASA's Marsrover Curiosity zijn spectaculaire entree op de planeet Mars maakte. Sindsdien heeft het wagentje gefotografeerd, gelaserd en geboord. En nu is Mount Sharp in zicht, een berg waar de chemische bouwstenen van het leven aangetroffen moeten worden.

Het Mars Science Laboratory, zoals de rover officieel heet, werd op 26 november 2011 vanaf het Cape Canaveral Air Force Station in Florida gelanceerd. Het universum - maar toch vooral NASA - hield zijn adem in toen Curiosity zich op 6 augustus 2012 opmaakte voor de landing op de Rode Planeet. Curiosity dook door de flinterdunne atmosfeer en daalde langzaam aan kabels af richting het Marsoppervlak.

Na een reis van totaal 570 miljoen kilometer door het zonnestelsel landde de Marsrover in de 150 kilometer grote krater Gale, iets ten zuiden van de Marsevenaar. Midden in die krater ligt de 5,5 kilometer hoge Mount Sharp.

De door kernenergie aangedreven Marswagen heeft inmiddels meer dan 190 gigabite aan gegevens naar aarde gestuurd, bestaande uit meer dan 70.000 afbeeldingen van de Rode Planeet. Curiosity heeft in een jaar tijd zijn laser al meer dan 75.000 keer gebruikt, verzamelde en analyseerde monstermateriaal uit twee rotsen en reed meer dan 1,6 kilometer.

'Mensen naar Mars'
"Succesverhalen van onze Curiosity - de spectaculaire landing een jaar geleden en de wetenschappelijke bevindingen sindsdien - stimuleren ons om door te gaan met onderzoek, en uiteindelijk mensen naar planetoïdes en Mars te sturen", zegt NASA-baas Charles Bolden over de 'verjaardag' van Curiosity. "Deze bandensporen zullen leiden tot laarsafdrukken later op Mars."

NASA viert de succesvolle landing van Curiosity. Beeld REUTERS
NASA viert de succesvolle landing van Curiosity.Beeld REUTERS
Deze foto maakte Curiosity op 12 juli. Aan de horizon is de helling van Mount Sharp te zien. Beeld EPA
Deze foto maakte Curiosity op 12 juli. Aan de horizon is de helling van Mount Sharp te zien.Beeld EPA

In maart bleek uit een analyse van boringen van Curiosity dat alle noodzakelijke elementen voor leven op de planeet aanwezig zijn. In het monster dat het rijdende laboratorium nam, zaten onder meer zwavel, stikstof, zuurstof en koolstof: bouwstenen die het ontstaan van microben miljarden jaren geleden mogelijk maakten.

"We weten nu dat microbieel leven op Mars miljarden jaren geleden mogelijk was", vertelt missieleider John Grotzinger. "De successen zijn verheugend, maar daardoor is onze honger naar informatie alleen maar groter geworden. We hopen dat de verleidelijke rotslagen bij Mount Sharp een grote diversiteit aan andere milieuomstandigheden bevatten die meer kunnen zeggen over de bewoonbaarheid van de planeet."

Problemen
Maar de Marsmissie van NASA verliep niet altijd even soepel. Zo kampte Curiosity begin dit jaar met softwareproblemen, waardoor de Marswagen een aantal weken in veilige modus moest staan. Toen NASA er uiteindelijk in slaagde alle computers weer goed te laten functioneren, stond Curiosity al een nieuw obstakel te wachten: de zon.

Eens in de twee jaar bevinden de aarde en Mars zich aan weerszijden van de zon. Hierdoor was in april communicatie tussen NASA en Curiosity niet mogelijk. De geladen deeltjes van de zon zouden de signalen namelijk kunnen beïnvloeden.

Curiosity boorde voor het eerst twee gaatjes in een steen, die de bijnaam John Klein kreeg. Beeld EPA
Curiosity boorde voor het eerst twee gaatjes in een steen, die de bijnaam John Klein kreeg.Beeld EPA
De route die Curiosity tot nu toe heeft afgelegd. Beeld NASA
De route die Curiosity tot nu toe heeft afgelegd.Beeld NASA

Curiosity begon onlangs aan zijn reis naar Mount Sharp. In eerste instantie zou de Marsrover eind vorig jaar al koers richting de berg zetten, maar de rover werd omgeleid voor een bezoek aan een plek nabij de landingsplaats. Daar vond Curiosity ronde steentjes, wat bewijst dat de plaats ooit een rivierbedding was. Door in de grond te boren en de chemische samenstelling van de bodem te onderzoeken kon NASA concluderen dat in de zogenoemde Gale Crater primitief leven mogelijk is.

Mount Sharp
Wetenschappers van NASA kijken reikhalzend uit naar een bezoek aan Mount Sharp. Bij die berg hoopt NASA sporen van microbisch leven te vinden. Als de chemische bouwstenen van leven zich ergens op Mars bevinden, zal dat op Mount Sharp moeten zijn.

Curiosity begon uiteindelijk 4 juli aan zijn roadtrip naar de berg. Sindsdien reisde het wagentje bijna 700 meter. Maar het duurt nog wel even voordat Curiosity zijn bestemming bereikt: de robot heeft een gemiddelde snelheid van 10 meter per uur. De tocht naar de berg zal naar verwachting negen maanden tot een jaar gaan duren. Op weg naar de berg zal de rover foto's nemen, het weer en de straling in de gaten houden en met zijn laser op rotsen schieten.

De expeditie naar Mars is zo'n succes dat NASA in 2021 opnieuw een rover naar Mars wil sturen. Dit keer moet de wagen in staat zijn rotsen te verzamelen en deze te bewaren op het Marsoppervlak. De hoop is dat er dan in de toekomst een missie op poten kan worden gezet om de rotsen terug naar de aarde brengen.

In een van de bakjes van Curiosity is het eerste poeder te zien dat de rover uit een steen heeft geboord. Beeld EPA
In een van de bakjes van Curiosity is het eerste poeder te zien dat de rover uit een steen heeft geboord.Beeld EPA
Curiosity maakte een paar dagen geleden deze panoramafoto van het Marsoppervlak. Beeld AFP
Curiosity maakte een paar dagen geleden deze panoramafoto van het Marsoppervlak.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234