Vrijdag 16/04/2021

AchtergrondKlimaatopwarming

Coronadip in uitstoot CO2 is verwaarloosbaar, de wereld koerst af op 3 graden warmer

null Beeld AFP
Beeld AFP

De klimaatboodschap van VN-organisatie Unep is uiterst zorgelijk. Landen doen onvoldoende om gevaarlijke opwarming tegen te gaan, ook in de herstelplannen voor de economie na Covid.

Ondanks de dip in CO2-uitstoot dit jaar door de coronapandemie, stevent de wereld af op ruim 3 graden opwarming deze eeuw. Als landen de herstelpakketten om de economie weer aan te jagen groen invullen, dan is ongeveer 2 graden warmer nog in zicht. Wil maximaal 1,5 graden haalbaar zijn, het streefcijfer uit het Klimaatakkoord van Parijs, dan is veel daadkrachtiger klimaatbeleid nodig.

Aan de vooravond van het vijfjarig jubileum van dat Klimaatakkoord, 12 december 2015 gesloten, komt de milieuorganisatie van de VN met deze ontnuchterende analyse. Door de Covid-uitbraak zijn economieën weliswaar ingezakt dit jaar waardoor de emissies met 7 procent zijn gedaald, een nooit vertoonde afname. Maar dat scheelt uiteindelijk, in 2050, slechts 0,01 graad, zo becijfert de organisatie in het jaarlijkse Emissions Gap Report.

De ziekte biedt wel de, ook unieke, kans om steviger klimaatbeleid te voeren. Er staan honderden miljarden klaar om in de economie te pompen. Daarmee kunnen investeringen in de overgang naar schone energie naar voren worden gehaald en groene bedrijfstakken en banen gestimuleerd worden. Benut de wereld die kans dan kunnen de emissies in 2030 een kwart lager zijn, het spoor richting ongeveer 2 graden opwarming.

Dat is goed nieuws. Alleen ziet de VN-organisatie, Unep, nog niet dat veel landen dat ook doen. Ongeveer een kwart van de grootste economieën, de G20, richt delen van de herstelpakketten op minder uitstoot van broeikasgassen. De rest, driekwart, dus niet. De meeste uitgaven tot nu toe zijn daarnaast vooral ‘koolstofintensief’, op zijn best maken ze het klimaat er niet slechter op.

Zorgelijke boodschap

Los van corona is de boodschap van de Unep uiterst zorgelijk. Alle nu bekende klimaatplannen van landen bij elkaar opgeteld, de zogeheten Nationally Determined Contributions (NDC’s), zijn bij lange niet voldoende om ontwrichtende klimaatverandering te voorkomen. Die stapel voornemens wijst de weg naar een 3,2 graden warmere atmosfeer deze eeuw, zelfs als ze allemaal daadwerkelijk worden uitgevoerd, wat nog de vraag is. De inspanningen moeten ongeveer drie keer zo hoog zijn om nog op 1,5 graden uit te kunnen komen, schat het Emissions Gap Report. Die grens is niet zonder betekenis. Met anderhalve graad zijn de gevolgen van het warmere klimaat, zoals hittegolven, droogtes, extreem weer en stijging van de zeespiegel, nog enigszins te behappen.

Het is hoopgevend dat in 2020 een aanzienlijk aantal landen heeft toegezegd in 2050 op netto nul uitstoot uit te willen komen, constateert de Unep. Zo’n belofte is nu door 126 landen gedaan, goed voor ruim 50 procent van de wereldwijde uitstoot. Als de VS onder de nieuwe president Joe Biden ook dat doel uitspreken, zou dat aandeel stijgen naar 63 procent. Bemoedigend, stelt de organisatie, maar in de NDC’s is dat nog niet terug te zien.

De maatregelen die landen nu direct kunnen nemen zijn talrijk, stelt de Unep. Bovenaan de lijst staan steun aan de ontwikkeling van schone technologieën en infrastructuur, verlaging van subsidies op fossiele brandstoffen, een stop op kolencentrales en natuurlijke oplossingen zoals grootschalige herbebossing.

Scheepvaart en luchtvaart

Aparte aandacht is nodig voor de scheepvaart en de luchtvaart. Die maken nog geen deel uit van de afspraken die in Parijs zijn gemaakt. Als die sectoren op de huidige voet voortgaan, en de rest koerst wel op 1,5 graden, dan slokken scheepvaart en luchtvaart in 2050 een groot deel van de ruimte op die er dan nog is voor uitstoot. Zij zijn dan verantwoordelijk voor minstens 60 procent van de broeikasgassen die dan nog de lucht in mogen. Die sectoren zullen dus veel sneller efficiënter moeten worden en schone technologieën moeten ontwikkelen, is de conclusie van Unep.

Ook huishoudens zullen hun steentje moeten bijdragen. Gerekend vanuit wat alle wereldbewoners consumeren, dragen individuen voor twee derde bij aan de wereldwijde uitstoot. Transport, wonen en voedsel zijn de drie grote bronnen van uitstoot. Overheden moeten burgers helpen en stimuleren om een klimaatvriendelijker leven te gaan leiden. Dat kan door bijvoorbeeld korte vluchten te vervangen door een goed treinennetwerk, fietsen en deelauto’s te stimuleren, huizen te isoleren en aan te sluiten op groene energie en voedselverspilling tegen te gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234