Dinsdag 11/05/2021

NieuwsKlimaat

Computermodel voorspelt 25 procent minder zeespiegelstijging

Het Indiase eiland Ghoramara verdwijnt door de stijging van de zeespiegel. Beeld Getty Images
Het Indiase eiland Ghoramara verdwijnt door de stijging van de zeespiegel.Beeld Getty Images

De stijging van de zeespiegel zou 25 procent minder snel kunnen gaan dan tot nu toe gedacht. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen door twee Utrechtse wetenschappers.

De Utrechtse onderzoekers – promovendus René van Westen en hoogleraar Henk Dijkstra – maakten een model voor zeespiegelstijging waarin voor het eerst rekening is gehouden met oceaanwervels, een soort draaikolken met een doorsnede van tientallen kilometers die opwarmend zeewater op afstand van Antarctica houden. Ze publiceerden hun inzichten in het toonaangevende tijdschrift Science Advances.

Hun model verschilt in een belangrijk opzicht van eerdere modellen. Het werkt met een veel hogere resolutie. Anders gezegd, in dit model is de oceaan niet opgedeeld in vakken van 100 bij 100 kilometer, maar van 10 bij 10 kilometer. Daardoor kan het effect van de oceaanwervels worden meegenomen. Die fijnmazigheid kost een enorme rekenkracht: de supercomputer heeft er ruim een jaar rekentijd op zitten.

“Wat we zien, is dat het warme water door die zeestromen wegblijft van Antarctica”, zegt Van Westen. “Daardoor koelen sommige gebieden in de buurt van Antarctica zelfs af in plaats van op te warmen, ook al stijgt de temperatuur in de oceaan als geheel.”

‘Ontzettend verrast’

Als het water rond Antarctica kouder blijft, smelten de ijsplaten die daar in zee liggen minder snel. Daardoor glijdt er ook minder landijs de zee in en blijft de zeespiegelstijging beperkt. Volgens het model van Dijkstra en Van Westen zal het afsmelten van de ijskap op een derde van de eerdere voorspellingen blijven steken.

Op het totaal van de zeespiegelstijging zou het ongeveer een kwart schelen in 2100. Het smelten van het ijs rond het zuidpoolgebied is immers niet de enige oorzaak van het rijzende zeeniveau. Ook het verdwijnen van gletsjers, het krimpen van de Noordpool en het uitzetten van het zeewater spelen mee.

“We waren ontzettend verrast door deze resultaten”, zegt Van Westen. “Je leest vaak dat het smelten van Antarctica sneller gaat, dat de verwachtingen verslechteren. Ons artikel heeft een positievere boodschap.”

Toch is ook dit nieuwe model niet perfect. “Op dit moment is vooral het ijs in West-Antarctica snel aan het smelten”, zegt Erwin Lambert, polair oceanograaf bij het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut en niet betrokken bij de studie. “Maar dat zie je in het model niet. Waarschijnlijk zou je in het gebied vlak bij Antarctica nóg fijnmaziger te werk moeten gaan om goede voorspellingen te kunnen doen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234