Zaterdag 16/10/2021

Burn-out

Burn-out: definitie gezocht

null Beeld Flip Franssen/Hollandse Hoogte
Beeld Flip Franssen/Hollandse Hoogte

Eén op de twee Vlamingen vreest ooit op een burn-out te botsen. Of dat denken ze toch, want het verschil met een depressie is soms flou. 'Burn-outs zijn besmettelijk', zegt arbeidspsycholoog Frederik Anseel (UGent).

Er hangen donkere wolken boven de Vlaamse hoofden. De helft van ons vreest vroeg of laat in een burn-out te verzeilen. Eén op de acht denkt dit jaar nog op te branden, een kwart ziet de nekslag binnen vijf jaar komen. En driekwart van de mensen die al een burn-out kregen, vreest te hervallen.

Dat blijkt uit een onderzoek van KU Leuven, UGent, VUB en de Odisee-hogeschool, meldt De Tijd. De onderzoekers bevroegen zo’n 3.350 voltijdse werknemers en 1.170 zelfstandigen over burn-out, dé ziekte van onze tijd.

Cijfers die in de haren doen krabben, al verleiden ze de onderzoekers niet tot doemdenken. “Eigenlijk is dit goed nieuws”, verrast Marijke De Couck, burn-outcoach en docente aan VUB en Odisee-hogeschool. “Burn-out is nog altijd een taboe, maar de mensen worden zich er steeds meer van bewust. Dat ze bang zijn voor een burn-out, betekent ook dat ze bezig zijn met hun mentale hygiëne. Dat ze erover durven te denken en te praten.”

Complex gegeven

Een gouden randje rond toch ernstige cijfers, want dat willen de onderzoekers niet ontkennen: een hoera-stemming is er niet. “Eigenlijk toont dit aan dat niemand immuun is voor een burn-out. Uiteraard is dat verontrustend", vult co-onderzoeker en arbeidsmarktexpert Ralf Caers (KU Leuven) aan.

Een nieuwe schets van het monster genaamd burn-out dus, al zijn er ook bedenkingen. “Deze cijfers tonen de onrust bij de mensen, maar we weten niet of zij effectief een burn-out zullen krijgen. Daar moet je toch mee oppassen”, zegt Frederik Anseel, arbeidspsycholoog aan de UGent.

“De media berichten veel over burn-out, het probleem wordt veel besproken. Dat maakt het - op een niet-virale manier - besmettelijk. Je hoort of leest er veel over, dus je gaat er zelf ook over nadenken. En misschien herken je inderdaad wel één of een paar symptomen. Maar burn-out is een erg complex probleem. Er is geen duidelijke ontstaansgeschiedenis of oorzaak-gevolgrelatie. Dan moet je toch oppassen met zelfdiagnose.”

De wereld zit dus nog lang niet op één lijn wat burn-outs betreft. Dat heeft vooral te maken met de complexiteit van het probleem. We weten dat tal van factoren een rol spelen: werkdruk, appreciatie (en dus ook vergoeding) voor dat werk, de mate waarin een werknemer zich identificeert met zijn werkgever, privéproblemen en nog veel meer. Maar welke elementen welke rol spelen, daar is de wetenschap nog niet uit.

“Ook dokters weten nog niet goed hoe het precies zit. We hebben nood aan een goede definitie”, zegt Marijke De Couck. Ook Anseel wil die richting uit. “De wetenschap moet zich nu helemaal richten op mensen die effectief uitvallen met een burn-out. We moeten hen bevragen en al die data verzamelen. Pas dan kunnen we een goed beeld krijgen van alle stappen van en naar een burn-out.”

Checklist

Aan de KU Leuven is intussen een eerste stap naar een duidelijker definitie gezet. Onderzoekers stelden er een nieuwe vragenlijst op om de diagnose burn-out te stellen. De kernsymptomen zijn fysieke en psychologische uitputting, geheugen- en concentratieproblemen, emotioneel controleverlies, depressieve klachten en mentaal afstand nemen van het werk.

Die checklist wordt nu nog wetenschappelijk getest, maar kan daarna als nieuw instrument worden gebruikt. Hij moet de vorige vervangen, die al meer dan dertig jaar oud is.

Toch is dat maar een stuk van de definitie. Uit de vragenlijst leren we weinig over de concrete aanleidingen. Bijna 400.000 Belgen zaten vorig jaar langdurig thuis wegens ziekte. Ruim een derde van hen had psychische problemen, zoals burn-out of depressie. Er is nu al veel aandacht voor behandeling en preventie, maar je kunt het probleem pas bij de wortels aanpakken, als je de wortels kunt vinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234