Dinsdag 26/05/2020

Internet

Brengt nieuwe Europese wet vrije meningsuiting in gevaar?

Beeld EPA

Hoe bescherm je het auteursrecht in een digitale context zonder internetmemes te verbieden? Het Europees Parlement buigt zich over de kwestie en dreigt zich te vergalopperen. "We mogen de vrijheid van meningsuiting niet in gevaar brengen."

U kent het vast: u hebt een ontspannende reis achter de rug en een van de reisgezellen monteert alle foto's en filmpjes tot een memorabel reisverslag op de tonen van 'Couleur Café' van Serge Gainsbourg. Zolang dat filmpje van harde schijf naar harde schijf gestuurd wordt, zult u het probleemloos kunnen bekijken.

Zodra u het op Facebook of YouTube gooit, ontstaan er problemen. Ervaren huis-tuin-en-keukenmonteurs weten dat het filmpje dan geen lang leven beschoren is. U zult een melding ontvangen dat uw filmpje verwijderd werd omwille van inbreuken tegen het auteursrecht.

Zowel YouTube als Facebook voorzien verschillende tools om het auteursrecht te beschermen, maar zijn niet aansprakelijk voor auteursrechtelijke schendingen. Daar wil Europa met een nieuwe copyrightwet verandering in brengen.

"Makers moeten eerlijk betaald worden voor hun werk, of het nu online of offline is", zei voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker in 2016. Daarom kwam hij met voorstellen om de auteursrechten van muzikanten en filmmakers beter te beschermen.

Detectiesoftware

"Europa beseft dat het niet in staat is om het auteursrecht online goed te beschermen. Het richt zijn pijlen met het voorstel op tussenpartijen: de platformen waar die auteursrechtelijke schendingen via foto's, audiobestanden en filmpjes gepost worden", zegt ICT-jurist Matthias Dobbelaere-Welvaert van juridisch kantoor deJuristen. 

Academici en internetactivisten maken zich vooral zorgen over artikel 13 uit het copyrightvoorstel. "Daarin lees je dat een dienst zoals Facebook overeenkomsten moet sluiten met de muziek- en filmindustrie over het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken. Echt realistisch is dat niet", zegt Dobbelaere-Welvaert. "Daarnaast is er sprake van ‘maatregelen om de werking van die overeenkomsten te verzekeren’. Dat komt neer op automatische detectiesofware die inbreuken opspoort vooraleer iets gepubliceerd wordt."

Een probleem is dat die regels niet enkel gelden voor kapitaalkrachtige en technologisch onderlegde bedrijven zoals Facebook en Google, maar ook voor webhostingsbedrijven zoals het Gentse Combell. Zulke bedrijven bieden ruimte aan voor websites. Alle inhoud die op die websites verschijnt, zou voor publicatie gescreend moeten worden. 

In zijn huidige vorm is dit onwerkbaar volgens Magali Feys, advocaat bij AContrario. "Vandaag (20 juni, FE) boog de juridische commissie van het Europees Parlement zich over de voorstellen. Zij spreken niet meer over detectiesoftware, maar over gepaste en proportionele maatregelen om inbreuken te voorkomen." De vraag is wat het Europees Parlement onder die proportionele maatregelen begrijpt.

Is een duidelijk meldingsformulier voor auteursrechtelijke inbreuken voldoende? Of moeten de algoritmes die websites scannen op inbreuken voldoende getraind zijn?

Internetmeme

"De technologie staat vandaag nog niet op punt om algoritmes het verschil te leren tussen een pure kopie zonder de toestemming van de auteur of een typische internetmeme of een andere parodie. Hoe zijn we zeker dat die algoritmes dat kunnen onderscheiden van een inbreuk?", vraagt Feys zich af. 

Lees: platformen worden gatekeepers van wat er op het internet verschijnt, zonder dat we weten wat de gebruikte parameters zijn om bepaalde inhouden te weigeren. "Je riskeert dat platformen heel voorzichtig worden en inhoud zullen censureren om zeker geen boetes op te lopen."

Toch predikt iedereen rust. "Het Europees Hof van Justitie heeft al meermaals aangegeven dat een algemene uploadfilter, zoals de Europese Commissie voorstelt, een serieuze bedreiging voor de vrijheid van meningsuiting vormt", zegt Dobbelaere-Welvaert.

In juni of september spreekt het Europees Parlement zich definitief uit over het ontwerp. Nadien moet nog een compromis gevonden worden met de Europese Commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234