Woensdag 19/06/2019

Brein astronauten verandert na verblijf in de ruimte

Onderzoek bij astronauten levert ook inzichten op voor mensen die bedlegerig zijn. Beeld EPA

Wanneer astronauten lange tijd in de ruimte verblijven, verandert er iets in hun hersenen. Dat hebben Antwerpse wetenschappers als eerste bewezen. De ontdekking is mogelijk goed nieuws voor mensen die lange tijd bedlegerig zijn. Door alleen al te denken dat ze aan het sporten zijn, kunnen ze mogelijk vlotter herstellen, zo luidt het.

Prof. Floris Wuyts, onderzoeker Ben Jeurissen en doctoraatsstudente Angelique Van Ombergen, verbonden aan het Departement Fysica van UAntwerpen, onderzoeken welke invloed ruimtereizen hebben op het brein van de astronauten. Dat gebeurt in samenwerking met een internationaal team van onderzoekers, het Europese ruimtevaartbureau ESA en zijn Russische tegenhanger Roscosmos. De wetenschappers onderwierpen de ruimtevaarders voor en na hun vlucht aan een MRI-scan, die ze dan tot in de kleinste details analyseerden.

"Na hun terugkeer hebben astronauten tijdelijke problemen met hun evenwicht, en ook stappen gaat bijvoorbeeld moeizaam", legt Wuyts uit. "Tot dusver dacht iedereen dat die problemen te maken hadden met het perifere evenwichtsorgaan, maar als allereerste in de wereld konden wij nu aantonen dat er wel degelijk veranderingen plaatsvinden in de hersenen zelf."

Denken aan sporten

Van Ombergen stelde twee wijzigingen vast. "We zien een verandering in de motorcortex, het deel van het brein dat verantwoordelijk is voor het uitvoeren en coördineren van bewegingen. Daarnaast zien we ook dat er na een lang verblijf in de ruimte verminderde activiteit is in de insulaire cortex, dat deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor ons evenwicht."

De primeur leidde tot een publicatie in het wetenschappelijke tijdschrift 'Brain Structure and Function'. Wuyts en Van Ombergen zetten hun onderzoek de komende jaren verder, en kijken dan ook naar eventuele veranderingen in de hersenen van mensen die meermaals naar de ruimte vlogen. Maar het onderzoek is niet alleen van belang voor astronauten.

"Dit is ook bijzonder relevant voor mensen die maandenlang bedlegerig zijn", stelt Wuyts. "Ruimtereizigers hebben ook nauwelijks beweging. We hebben vastgesteld dat het moeilijker was voor terugkerende astronauten om zich in te beelden hoe het was om tennis te spelen. Dit in combinatie met de andere vastgestelde veranderingen in het brein van de ruimtevaarder deed ons denken aan de volgende mogelijke stap in revalidatie: 'Beeld je in dat je tennis speelt'."

"Patiënten krijgen vaak kinesitherapie om hen zo voor te bereiden op het moment dat ze weer op de been zijn. Maar wat als bedlegerige mensen daarnaast ook voldoende 'denken' dat ze aan het sporten zijn? Dit kan een bijkomende behandeling betekenen om hen beter voor te bereiden op het opnieuw stappen. Niet alleen de spieren worden dan getraind, maar ook het controlecentrum in het brein."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden