Maandag 14/10/2019

Nieuw onderzoek

Bovenlaag oceaan speelt hoofdrol bij zeespiegelstijging

Beeld Foto Csiro

De extra energie die door het versterkte broeikaseffect in de oceanen wordt gepompt, blijft in de bovenste honderden meters zeewater steken en verdwijnt niet naar de echte diepzee. De opwarmende bovenlaag van 700 tot 200 meter speelt de hoofdrol in de zeespiegelstijging, omdat die geleidelijk uitzet.

Dat komt naar voren uit metingen met boeien op zee, die nu voor het eerst ook op het zuidelijk halfrond zijn gebruikt om energiebalans en temperatuur van de wereldzeeën te schatten. Daarvoor gebeurde dat daar alleen met rekenmodellen.

In twee artikelen in het maandblad Nature Climate Change zeggen Amerikaanse oceanografen dat de schattingen voor de energieopname in de zuidelijke zeeën omhoog moet worden bijgesteld voor de bovenste twee kilometer water. Daar wordt anderhalf tot tweeënhalf maal zoveel warmte opgeslagen als eerder werd gedacht. In de diepten daaronder, zo is gebleken, wordt daarentegen nauwelijks warmte opgeslagen.

Dat betekent, zegt dr. Andreas Sterl van het KNMI in De Bilt (zelf geen auteur maar betrokken bij het in de studie gebruikte ARGO-meetboeien- netwerk), dat de extra warmte ook niet ver weg is. 'De atmosfeer warmde de laatste tien jaar niet veel op, omdat de oceanen veel opnamen. Maar daarmee is die warmte zeker nog niet verdwenen uit het klimaatsysteem.'

Omdat eerder wel werd aangenomen dat een deel van de warmte in de diepzee verdween, werd het uitzetten van de opwarmende bovenste waterlaag onderschat. De nieuwe gegevens, zegt de Utrechtse klimaat- wetenschapper prof.dr. Michiel van den Broeke, zijn vooral belangrijk omdat ze de scenario's voor zeespiegelstijging preciezer kunnen maken.

Het ARGO-netwerk, dat honderden boeien omvat, is na het jaar 2000 opgebouwd met het doel temperatuur- en zoutprofielen van de oceanen wereldomvattend in kaart te brengen. Ook het KNMI heeft een aantal boeien geleverd en beheert die op afstand.

De Amerikanen maken in hun twee publicaties de balans voor de diepzee op. Daarin zaten tot nog toe nog aanzienlijke onzekerheden. Die, zegt Sterl van het KNMI, worden nu snel kleiner. Volgens de studie steeg de zeespiegel tussen 2005 en 2013 zo'n 2,8 millimeter per jaar, waarvan 0,9 millimeter aan de warmere oceaan is toe te schrijven. De rest komt van smeltend ijs en grondwater.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234