Woensdag 17/07/2019

Interview

"Blijf dicht bij je eigen taal, dan kun je meer vertellen"

Jan Renkema: "Natuurlijk moeten leerlingen behoorlijke rapporten in het Engels kunnen schrijven, maar dat hoeft niet ten koste te gaan van het Nederlands." Beeld Wouter Van Vooren

Het Nederlands mag dan geen wereldtaal zijn, toch leren wereldwijd zo'n 15.000 studenten onze taal spreken. Ondanks de internationalisering mogen we onze moedertaal dus niet loslaten, bepleit emeritus hoogleraar Jan Renkema. "We zetten veel te weinig in op het Nederlands."

In een tijdperk van internationaliseren, mogen we het belang van het Nederlands niet onderschatten. Dat is het uitgangspunt van het 19de Colloquium Neerlandicum, een driejaarlijkse week van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek (IVN) dat deze week in Leiden wordt gehouden.

"We moeten het Nederlandse taalgebruik meer accentueren", zegt emeritus hoogleraar Jan Renkema (Universiteit van Tilburg), de voorzitter van de IVN. "In het onderwijs begint Engels een steeds belangrijkere rol te krijgen. Natuurlijk moeten leerlingen behoorlijke rapporten in het Engels kunnen schrijven, maar dat hoeft niet ten koste te gaan van het Nederlands."

Dat noemt u 'hyperdiverse neerlandistiek'?
Jan Renkema: "Klopt. Vele talen en culturen bestaan niet alleen naast elkaar, maar ook door en met elkaar. Met het IVN bedienen wij wereldwijd 15.000 studenten die Nederlands leren. Soms beginnen zij om een basale reden aan die studie, als ze bijvoorbeeld verliefd worden op een jongen of meisje uit de Lage Landen. Maar er zijn ook steeds vaker studenten die naast Engels of Spaans ook een kleine taal willen leren. En die komen al eens terecht in de Rijn-Maas-Scheldedelta. Ze vinden onze taal niet alleen interessant omwille van de waterzooi uit Gent of de Nederlandse haring, maar ook omwille van de cultuur."

Waarom zou iemand onze taal willen leren?
"Omdat taal en cultuur onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wie onderzoek wil doen naar de Vlaamse Primitieven of Rembrandt van Rijn, is aangewezen op de originele bronteksten. Om die kunstgeschiedenis ten volle te begrijpen, heb je het Nederlands nodig om die documenten te kunnen lezen."

Gaat het ook verder dan onderzoek?
"Zeker. Heel wat internationale bedrijven met een hoofdzetel in Amsterdam of Brussel zoeken voor hun lokale afdelingen naar plaatselijke werknemers die vertrouwd zijn met onze cultuur. Zo zal de Nederlandse bank ING in een Pools filiaal het liefst een Pool aannemen die Nederlands spreekt, zodat die in het Nederlands naar het hoofdkantoor kan bellen."

Waarom kan die communicatie niet gewoon in een wereldtaal als het Engels?
"Taal is een middel om cultuur uit te dragen. Het gaat er niet alleen om wat een woord betekent, maar ook hoe dat in elke cultuur anders is. Een woord als 'gezelligheid' kan overal iets anders betekenen. In wetenschap kan Engels wel, omdat er vaak een taal van data en cijfers wordt gebruikt. Maar in elke andere situatie blijf je beter dicht bij je eigen taal, dan kun je meer vertellen."

Dragen we het Nederlands onvoldoende uit?
"We zetten er te weinig op in. Op dit moment ondersteunt de Nederlandse Taalunie twee lectoren in China. Dan zou je kunnen verwachten dat Duitsland er vijf keer zoveel heeft. In realiteit zijn er 9 hoogleraren, 34 docenten en 32 stagiaires. De Taalunie kan dus zeker meer bijdragen aan de internationale ondersteuning van de neerlandistiek in de ruime zin van het woord."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden