Zondag 31/05/2020

Wetenschap

Biologische hotspot ontdekt op de diepste plek ter wereld

Beeld YouTube/Schmidt Ocean Institute

Met zijn diepte van ruim 11 kilometer onder het zeeoppervlak is de Marianentrog de diepst gekende plek op aarde. Tot nu toe was maar weinig geweten over het leven in de 2.400 kilometer lange kloof bij het eiland Guam in de Stille Oceaan. Wetenschappers zijn dan ook met verstomming geslagen over de veelheid van soorten die ze er in een maand tijd vonden. Ze vonden zelfs een vissoort die de grootste diepten van de wereld bewoont. Dat meldt de Amerikaanse omroep NPR.

De Marianentrog is een plek die al lang tot de verbeelding spreekt. Er heerst complete duisternis en ijzige koude, en een druk die groot genoeg is om een mens te verpletteren als een blikje. Heel evident was het dus niet om te achterhalen wat zich op de allerdiepste zeebodem afspeelt.

Om het gebied te exploreren, liet een internationaal team van wetenschappers aan boord van het schip Falkor landers naar de bodem afdalen. Elke lander had de grootte van een ijskast, was bezaaid met diverse instrumenten en camera's en voorzien van stevige, glazen bollen die als een soort boei de op- en neerbeweging moesten sturen.

Eenmaal de landers zich op de bodem bevonden, kregen de wetenschappers enkele grote verrassingen te zien. De diepst levende vissen die ooit zijn geregistreerd, vlokreeften, microben met verbluffend hoge ademfrequentie en een onverwacht grote biodiversiteit.

Hoe vissen op de allergrootste diepte van de wereld eruitzien? "Verbazend en uniek", zo omschrijven de onderzoekers de 'ghost fish', zoals ze hem noemen. "Grote, brede vleugelachtige vinnen, een palingachtige staart, een geschulpt gezicht en een bijna doorzichtige huid." Wellicht is de vis een nieuwe soort slakdolf, die 8 kilometer onder het zeeoppervlak leeft.

Als een handtas

De landers hadden vallen met aas mee om vissen te lokken. Wat de vissen niet opaten, werd verorberd door grote troepen garnaalachtige vlokreeften. Sommige vallen konden effectief dieren vangen, waaronder een tweede nieuwe soort slakdolf. Meerdere vissen werden opgehaald naar het schip, maar overleefden de decompressie niet. De reden dat de vissen kilometers diep aan de grote druk kunnen weerstaan, is een speciale chemische stof in hun lichaam. De trimethylamine oxide houdt de celwanden van de vissen en de andere dieren flexibel.

De landers groeven ook in de zeebodem en maten de ademfrequentie van de microben die erin leefden. Die bleek verbluffend hoog. Maar het meest verrast waren de onderzoekers door de biologische hotspot die de kloof blijkt te zijn. "Er is daar beneden veel meer leven dan we dachten", klinkt het. "Deze plek bevindt zich zo ver van het zonlicht dat mensen dachten dat er niet veel leven zou zijn, maar dat is er dus wel."

Een van de redenen, volgens de onderzoekers, is dat de kloof de diepste bodem van onze planeet is. Net als in een handtas belanden sommige dingen ook in de oceaan op de bodem. Als een trechter verzamelt de kloof allerlei materiaal uit de oceanen en wat naar beneden valt, houdt het leven op de bodem in stand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234