Donderdag 05/12/2019

Global warming

Binnenkort geen Franse oesters meer op de feestdis? Warmer zeewater en virussen bedreigen delicatesse

Beeld Getty Images

Moeten we ons zorgen maken over de Franse oesters, volgens sommigen nog altijd de beste? Franse kwekers slaan een noodkreet over de toekomst van de delicatesse. Naast hogere temperaturen van het zeewater zorgen ook lange droogteperiodes en oprukkende virussen voor paniek. De klimaatverandering zou de oogst het afgelopen jaar met 30 procent hebben doen dalen.

Frankrijk is de vijfde grootste producent van oesters ter wereld, na China (83%), Zuid-Korea (6%), Japan en de VS (beide 3%), maar de kwekers maken zich dus veel zorgen. “We hebben bijna geen seizoenen meer, maar de vier zijn onmisbaar voor de groei van de oester”, zegt Mathieu Le Moal, een kweker uit Bretagne. “Er zijn koude winters nodig zodat de schelpdieren kunnen rusten en volwassen worden”, aldus Yoann Thomas van IFREMER (Institut français de recherche pour l’exploitation de la mer).

Zonder plankton geen oesters

In de oesterboerderijen in de baai van Cancale in het westen van Bretagne, bekend omwille van de vele oesterbedden, panikeren de kwekers ook over de lange droogte van afgelopen zomer. “Het heeft amper geregend”, aldus Bertrand Racinne, een andere kweker. “Door de regen worden minerale zouten naar de zee gebracht, die zorgen voor plankton, het hoofdvoedsel van oesters. Maar als er geen plankton is, groeien de oesters niet. Resultaat: we hebben oesters, maar geen grote exemplaren.”

Philippe Le Gal, het hoofd van de Franse vereniging van schelpdierkwekers, legde aan het persbureau AFP uit dat oesters die 10 gram minder wegen de prijs al doen kelderen. De 4.500 oesterboeren in Frankrijk verkochten in 2017 nog ongeveer 100.000 ton tegen een gemiddelde prijs van bijna 5.000 euro per ton. Normaal komt Frankrijk aan een gemiddelde van 140.000 ton per jaar. “Oesterkwekers zagen in 2018 hun oogst met 20 tot 30 procent dalen”, zei Le Gal nog. “De klimaatopwarming begint een impact te hebben.”

Virussen

De stijging van de zeewatertemperatuur bevordert de verspreiding van virussen die oesters aanvallen. In 2008 had de Franse oestersector te kampen met een herpesvirus, dat toen al even massaal jonge oesters aantastte. Dat virus is onschadelijk voor de mens, maar wordt wel steeds agressiever. Deze ziekteverwekker gedijt het best in een water tussen 16 en 24 graden, merkten onderzoekers op.

De oesterbedden in de Bretoense stad Cancale. Beeld AFP

In augustus 2013 stierf zo’n 80 procent van de volwassen oesters in oesterkwekerijen in heel Frankrijk. De meeste analyses wezen toen op een andere dodelijke bacterie, de vibrio aestuarianus, die voordien ook al voorkwam in Bretagne. Ook die bacterie gedijt goed in hogere temperaturen. 

Vissen die noordwaarts blijven trekken, om aan de stijgende zeetemperaturen te ontsnappen, zouden ook in de toekomst nieuwe ziekten kunnen meebrengen naar de Franse oesterbanken.

Verhuis naar het noorden

Veel Franse producenten vrezen zelfs dat de opwarming van de aarde oesterkwekerijen zal dwingen om naar het noorden te verhuizen, mogelijk buiten Frankrijk. Maar dat zien de meeste oesterkwekers uit de regio niet zitten.

Archiefbeeld van een oesterkraam in Cancale, Bretagne. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234