Dinsdag 06/12/2022

NieuwsVerenigde Staten

Biden wil chipindustrie in VS weer van de grond krijgen met miljardeninjectie

President Joe Biden tijdens een overleg eind juli met het bedrijfsleven en de vakbonden over de chipwet. Beeld AP
President Joe Biden tijdens een overleg eind juli met het bedrijfsleven en de vakbonden over de chipwet.Beeld AP

De VS zijn sterk afhankelijk van Taiwan en China voor chips. Dat maakt het land kwetsbaar. President Biden tekende gisteren de Chips and Science Act, een pakket van 280 miljard dollar om de Amerikaanse chipindustrie te doen herleven.

Laurens Verhagen

Een chipwet? Hebben de VS die nodig?

Jazeker. Dat ook een deel van de Republikeinen zich achter de plannen heeft geschaard, wijst erop dat er veel urgentie wordt gevoeld. Nog maar dertig jaar geleden werd 37 procent van alle chips wereldwijd in Amerika gemaakt. Inmiddels is dat teruggevallen naar een schamele 12 procent. Europa doet het trouwens nog slechter. Het gros van de chips wereldwijd wordt in China gemaakt. Als het gaat om geavanceerde chips voor bijvoorbeeld smartphones en militaire toepassingen, zijn de statistieken nog extremer. Slechts één bedrijf, het Taiwanese TSMC, is verantwoordelijk voor 90 procent van de wereldproductie. Dit bedrijf maakt bijvoorbeeld ook de chips die in iPhones zitten. Het aandeel van de Amerikanen: 0 procent.

Is het zo erg voor de VS dat Taiwan bijna alle chips maakt?

Ja, om meerdere redenen is dat nadelig. Allereerst economisch. De chipwet “creëert dikbetaalde banen in het hele land”, zo twitterde president Biden afgelopen weekend. Belangrijker is het geopolitieke landschap waarin ook de fabricage van chips een rol speelt. Dat de Verenigde Staten zelf zo weinig chips produceren, maakt ze bijzonder kwetsbaar. Door het het huidige tekort, aangezwengeld door de covidpandemie, zijn complete industrieën piepend en krakend tot stilstand gekomen. Met name de auto-industrie kampt met vertragingen of in het beste geval met gemankeerde auto’s waarin chips ontbreken. Ook de computer- en smartphonemarkt ondervindt al tijden grote problemen.

Minder zichtbaar, maar van nog groter belang is de militaire industrie. Ook hightech-wapens functioneren niet zonder moderne chips. Die, inderdaad, in Taiwan worden gemaakt. Als China besluit Taiwan te annexeren, een scenario waar het Witte Huis rekening mee zal houden, zijn de gevolgen niet te overzien. Het zou de VS compleet afhankelijk maken van China, waarmee een eventuele chipboycot als een boemerang zou terugkeren. Overigens kunnen de implicaties van de toegenomen spanningen als gevolg van het bezoek van Nancy Pelosi aan Taiwan al snel merkbaar zijn. Volgens sommige geruchten zal de nieuwe iPhone 14 vertraagd zijn als gevolg van nieuwe Chinese sancties voor Taiwan.

Wat wil Biden aan dit alles doen?

Een gigantische zak geld moet verandering in de huidige situatie brengen en Amerika terug op de kaart zetten. Van de 280 miljard dollar is zo’n 50 miljard bestemd om de vaderlandse chipindustrie te stutten. Die miljarden gaan dus rechtstreeks naar de fabrikanten en moeten voorkomen dat bedrijven als Intel of Broadcom hun fabrieken elders neerzetten. Het bouwen van een moderne chipfabriek kost enorm veel tijd én veel geld, pakweg zo’n tien miljard dollar. Volgens Intel-baas Pat Gelsinger subsidiëren andere landen al langer een aanzienlijk deel van die kosten via subsidies. In China zou dat volgens hem zelfs 70 procent zijn. Zonder die subsidies is het voor Intel (dat ooit marktleider was) onmogelijk de concurrentie aan te gaan, aldus de topman. Het overgrote deel van het Bidens steunpakket is bestemd voor wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe chiptechnologieën.

En wat is de rol van Europa?

Op de geavanceerde machines van het Nederlandse ASML na – die gebruikt worden in chipfabrieken – is die rol zeer beperkt. Het Europese marktaandeel van de totale chipfabricage daalde van 20 procent in de jaren negentig naar 8 à 9 procent nu, maar moet in 2030 weer terug zijn op het oude niveau. De Europese Commissie lanceerde een plan dat de komende jaren voorziet in 43 miljard euro aan publieke en private investeringen om de ontwikkeling van geavanceerde chips aan te jagen in de EU. Het zal dringen worden, want China en Taiwan zitten ook niet stil.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234