Dinsdag 22/10/2019

Gezondheid

Belgische wereldprimeur: bacterie kan risico op hart- en vaatziekten bij helft patiënten verminderen

Het UCLouvain-team van professor Patrice Cani deed de ontdekking. Beeld BELGAONTHESPOT

Een bacterie, die ingenomen wordt als voedingssupplement, kan het risico op hart- en vaatziekten verminderen bij een op de twee Belgen. De ontdekking is een wereldprimeur en het is een Belgisch team dat met de eer gaat lopen.

Het principe is kinderlijk eenvoudig. “De dikke darm heeft een slijmlaag die dikker of dunner kan worden naargelang de gezondheidstoestand van de mens. De slijmlaag zorgt ervoor dat de toxische stoffen die zich in de dikke darm bevinden, niet in ons lichaam terechtkomen”, zegt de Vlaamse onderzoeker Matthias Van Hul. Hij maakt deel uit van het UCLouvain-team van professor Patrice Cani dat de ontdekking deed. 

“Als de slijmlaag niet genoeg bescherming meer biedt, is er sprake van het leaky gut syndrome en komen die toxines in onze bloedbaan terecht, en vandaar in onze hersenen, onze lever... De bacterie Akkermansia muciniphila blijkt te kunnen helpen, maar is minder aanwezig bij mensen met overgewicht. Zij worden dus constant aangevallen door toxische stoffen. De bacterie kan ingenomen worden als voedingssupplement en zorgt ervoor dat de slijmlaag, de barrière zeg maar, versterkt wordt. Zo komen er minder toxische stoffen in onze bloedbaan terecht.”

Veel voorkomende bacterie

Het goede nieuws is dat Akkermansia muciniphila een darmbacterie is die heel veel voorkomt: 1 tot 5 procent van onze darmbacteriën is Akkermansia. De bacteriën die toegediend werden aan de vrijwilligers die deelnamen aan de klinische studie, werden opgekweekt in de labo’s van een gespecialiseerd bedrijf. Het onderzoek naar Akkermansia is al meer dan tien jaar aan de gang, maar het is voor het eerst dat er een studie op mensen werden uitgevoerd. 

Al in 2013 ontdekten professor Cani en zijn team van de UCLouvain samen met hoogleraar Willem de Vos (UWageningen) dat de darmbacterie de ontwikkeling van obesitas en type 2 diabetes kon afremmen bij muizen. Twee jaar geleden kwam het UCLouvain-team dan tot de conclusie dat de gepasteuriseerde vorm nog effectiever was dan de levende bacterie.

Nu hebben onderzoekers van de UCLouvain de bacterie voor het eerst toegediend aan mensen. Aan de studie namen 45 vrijwilligers deel gedurende drie maanden. Zij hadden allemaal overgewicht, waren insulineresistent (pre-diabetes type 2) en hadden een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Ze werden ingedeeld in drie groepen. Elke dag kregen zij een voedingssupplement: bij de ene groep ging het om een placebo, bij de andere om de levende Akkermansia-bacterie en bij de derde om de gepasteuriseerde bacterie. Er werd aan de vrijwilligers ook gevraagd om niets aan hun eetgewoonten of lichamelijke activiteit te veranderen. 

‘Belangrijke ontdekking’

De tests bij de mens bevestigden wat al bij muizen was waargenomen: het risico op hart- en vaatziekten verminderde en daarbij gaf de gepasteuriseerde vorm meestal iets betere resultaten. De bacterie remde de progressie van pre-diabetes af, verminderde de toename in het cholesterolgehalte en zorgde voor een lichte afname van het gewicht. Ook de omvang van de heupen en de taille verminderde. 

De Leuvense wetenschappers spreken over ‘een belangrijke ontdekking’ omdat vandaag een op de twee mensen lijdt aan overgewicht en een verhoogde kans heeft op cardiovasculaire aandoeningen. De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine.

De volgende stap die de onderzoekers plannen, is de (gepasteuriseerde) bacterie toedienen bij veel meer mensen dan nu het geval was en voor een langere tijd dan drie maanden. Dan pas zullen er sluitende conclusies getrokken kunnen worden en kan de bacterie gecommercialiseerd worden. Wellicht zullen de voedingssupplementen al vanaf 2021 verkocht worden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234