Zondag 23/02/2020

solar

Belgische ruimteplatform aan ISS na exact negen jaar dienst uitgeschakeld

Beeld Twitter @esaspaceflight

Het Belgische ruimteplatform Solar, dat zich aan een buitenwand van het internationaal ruimtestation ISS bevindt, is vanmiddag succesvol gedeactiveerd. Daarmee komt er na exact negen jaar een einde aan de vanuit België beheerde wetenschappelijk metingen van zonne-energie.

Het deactiveringsproces was vanmorgen al op gang gezet vanuit het controlecentrum B.USOC in Ukkel. Het was uiteindelijk de Franse astronaut Thomas Pesquet die rond 12.35 uur vanuit het internationaal ruimtestation ISS finaal de hendel overhaalde voor de deactivering van Solar. Die laatste stappen waren live te volgen vanuit het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) in Ukkel.

Solar werd op 15 februari 2008 aan de buitenkant van het ISS vastgehecht. Het heeft daar dus exact negen jaar lang metingen van de zonnestraling uitgevoerd. Dat is een opmerkelijk lange periode, vooral omdat Solar eigenlijk slechts 18 maanden had moeten meegaan.

"Erg complex, maar zeer belangrijk"

Solar is een combinatie van verschillende elementen aan de buitenwand van het ISS, voor het meten op lange termijn van de energie die de zon uitzendt naar de aarde. Het is vastgehecht aan de Columbus-module, een Europees ruimtevaartlaboratorium. De 300 kilogram zware Solar bestaat uit drie toestellen: SolAces voor het meten van de ultraviolette straling, Solspec, dat de verdeling van de zonnestraling in ultraviolet, zichtbaar licht en het infrarood meet, en Sovim, dat de totale energie van de zon meet.

"Het was een erg complex onderzoek, maar wel zeer belangrijk", zegt David Bolsée van het BIRA, die mee verantwoordelijk was voor het project. "Het heeft ons toegelaten om absolute metingen uit te voeren, die niet verstoord werden door de hervormingen die in de atmosfeer gebeuren."

Hij benadrukt dat gegevens die via Solar verzameld werden onder meer gebruikt kunnen worden voor atmosfeeronderzoek en klimaatmodellen. "Daarnaast geeft het ons ook een beter beeld op de zonnecyclus. Want we hebben nu negen jaar lang kunnen volgen hoe die evolutie gebeurt", aldus Bolsée. "En bovendien kunnen we die gegevens ook gebruiken voor het onderzoek naar andere planeten in ons zonnestel, zoals Venus en Mars.

Zo belangrijk dat ISS zelfs gekanteld werd

Om het belang van Solar te illustreren: om het onderzoek vlot te laten verlopen, werd het internationaal ruimtestation ISS zelfs verschillende keren met enkele graden gekanteld, wat een vrij uitzonderlijk manoeuvre is. Door die kanteling kregen de meetinstrumenten een betere invalshoek, wat nodig was om een volledige zonnerotatie (27 dagen) te kunnen volgen.

De wetenschappelijke operaties van de Solar werden volledig vanop de grond uitgevoerd, meer bepaald vanuit het B.USOC. Dat centrum wordt beheerd door het BIRA.

De deactivering van Solar betekent evenwel niet dat de wetenschappers in Ukkel meteen in een zwart gat zullen vallen. De fase van de dataverzameling is nu wel afgesloten, maar de wetenschappers zullen nog jarenlang zoet zijn met de analyse van al die gegevens.

Het gedactiveerde Solar blijft voorlopig wel nog vastgekoppeld aan het ISS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234