Maandag 09/12/2019

Terrorisme

Belgische politie gaat voorop in onlinestrijd tegen IS: 26.000 beelden, video’s en boodschappen offline

Beeld AFP

België neemt het voortouw in de strijd tegen onlinepropaganda voor IS. Tijdens een vier dagen durende actie werden meer dan 26.000 beelden, video’s en boodschappen offline gehaald. Specialisten betwijfelen wel hoelang de impact daarvan zal duren. Maar terwijl IS zijn kanalen herstelt, is het ook makkelijk te infiltreren.

De cyberaanval die vorige donderdag ingezet werd onder leiding van het Belgisch federaal parket, richtte zich in eerste instantie op Amaq. Dat is het eigen persbureau van Islamitische Staat, waarmee de terreurgroep zijn boodschap verspreidt in tekst en in beeld. Zo stuurde het recent nog heel wat beelden uit van leden die hun trouw betuigen aan de nieuwe leider, Abu Ibrahim Al-Hashimi Al-Qurashi.

Dat gebeurt vooral met behulp van Telegram, een online berichtendienst die lang ontsnapte aan de greep van de veiligheidsdiensten. Maar intussen werkt ook dat bedrijf met overheden mee om propaganda voor terreur van haar kanalen te bannen. Zo had het tijdens de eerste twee dagen van de door België georganiseerde operatie al meer dan 2.000 gebruikersaccounts geblokkeerd, meldde het zelf.

Het zenuwcentrum van de actie situeerde zich bij de federale gerechtelijke politie van de provincie Oost-Vlaanderen. Die kreeg medewerking van politie- en veiligheidsdiensten uit elf andere EU-lidstaten en negen internetbedrijven, gecoördineerd door Europol. Tot de identificatie van personen achter de propagandamachine heeft de actie niet geleid — althans niet in ons land.

‘Iets belangrijks bereikt’

Op het eiland Tenerife werd er vrijdag wel een arrestatie verricht van wat de Spaanse politie “een typevoorbeeld van het doelwit van IS-propaganda” noemt: een jonge Mauritaniër die op eigen houtje radicaliseerde door wat hij online vond en dat materiaal vervolgens ook zelf begon te verspreiden.

“Bedoeling van de actie was om de creatie en de distributie van propaganda voor IS te ontwrichten”, zo lichtte parketwoordvoerder Eric Van der Sypt toe op een persconferentie bij Europol in Den Haag. “Dat heeft succes gehad. We zijn erin geslaagd om iets belangrijks te bereiken: voor zover we weten is Islamitische Staat op dit moment niet meer op het internet actief.”

Dat laatste is wel wat overdreven, want ook gisteren slaagden wij er zelf nog in om IS-propaganda te vinden – zowel op reeds bestaande kanalen die aan de aandacht leken ontsnapt, als op inderhaast gestichte nieuwe kanalen. Specialisten zeggen wel dat de verstoring zwaarder was dan bij vorige acties – waarvan er in april van vorig jaar ook al één door België werd geleid.

Zo sneuvelden er deze keer niet alleen propagandakanalen, maar ook heel wat individuele accounts van personen die zulke kanalen beheren – en verdwenen veel nieuwe kanalen al snel nadat ze waren gesticht. “Maar ook een kat-en-muisspel dat je grondig aanpakt, blijft een kat-en-muisspel”, zo verwoordde Amarnath Amarasingam, een Canadese wetenschapper die zich toelegt op IS-propaganda, voor welk een onbegonnen werk de veiligheidsdiensten wel staan.

Nepkanalen

Zelf beklemtonen die dat hun werk de terreurgroep alleszins veel schade berokkent. “Ze zullen ongetwijfeld proberen om weer de kop op te steken, maar dat vergt tijd en geld”, aldus parketwoordvoerder Van der Sypt. En dan is er nog een voordeel aan dit soort van acties waar de speurders liever niet te veel over spreken: de mogelijkheid om bij IS te infiltreren wanneer daar grote chaos heerst.

Nu de terreurgroep snel en massaal nieuwe kanalen moet activeren, kunnen veiligheidsdiensten aanhangers misleiden en naar nepkanalen lokken. Zo kunnen ze aan identiteiten van gebruikers geraken, conversaties volgen en zelfs spionagesoftware op computers van IS’ers droppen. Niemand wil bevestigen dat de operatie van de afgelopen dagen is gebruikt voor zulke infiltraties, maar onder jihadisten zelf verschenen er alvast  waarschuwingen voor verdachte accounts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234