Zondag 16/02/2020

Ruimtevaart

Belg test astronauten met oog op Mars-reis

Vlnr: Mikhail Kornienko, Sergey Volkov en Scott Kelly. Zij worden getest op de fysieke effecten van een jaar in de ruimte.Beeld © Bill Ingalls/NASA

Antwerps hoogleraar fysica Floris Wuyts vertrekt vandaag naar Rusland voor een reeks onderzoeken op kosmonaut Michail Kornienko, terug op aarde na een verblijf van bijna een jaar in ruimtestation ISS. 'Dit levert cruciale informatie op, met het oog op een eerste bemande trip naar Mars.'

Drie astronauten, onder wie de Amerikaan Scott Kelly en de Rus Mikhail Kornienko, zijn weer geland op de aarde na hun verblijf in het internationaal ruimtestation ISS. Kelly en Kornienko werkten en woonden als eersten dubbel zo lang als gewoonlijk in het ISS: 340 dagen. Om 5.27 uur Belgische tijd kwamen ze, netjes op schema, aan in Kazachstan met hun Sojoez.

Fysicaprofessor en evenwichtsexpert Floris Wuyts (Universiteit Antwerpen) vertrekt vandaag naar Moskou om er kosmonaut Kornienko aan een reeks tests te onderwerpen. "Tijdens een verblijf in de ruimte wordt ons systeem behoorlijk in de war gestuurd. Er komt een kettingreactie op gang, waardoor ons lichaam het stevig te verduren krijgt.

"De gewichtloosheid zal een effect gehad hebben op zijn spiermassa, botten, hart- en vaatsysteem, enzovoort. Zijn immuniteit is aangetast, hij zal te kampen hebben met evenwichtsproblemen. En dat allemaal verzameld in een persoon. Dat maakt het relevant voor de wetenschap."

Vergelijkende data

"We willen onder meer nagaan hoe ernstig de neveneffecten zijn van een ruimteverblijf, en hoe lang Kornienko erover zal doen om te herstellen van zijn verblijf." Wuyts onderzocht Kornienko ook al voor zijn vertrek. De komende tijd zal hij de kosmonaut met intervallen - meer bepaald de derde, vijfde en negende dag na zijn terugkomst - aan dezelfde tests onderwerpen.

Zo zal Wuyts de Rus in een soort centrifuge steken om zijn evenwichtsgevoel te onderzoeken. "Er zijn voldoende vergelijkende data: Kornienko is de dertigste kosmonaut die ik onderzoek, maar wel de eerste die zo lang in de ruimte verbleef. We weten dat iemand na zes maanden ongeveer een week nodig heeft om te recupereren. De grote vraag is hoe lang het gaat duren na een jaar. Is dat dubbel zo lang? We weten het niet. Een mens zit niet zo lineair in elkaar."

Tweeling

Via de studieresultaten hopen de experts inzicht te krijgen in hoe het menselijk lichaam reageert op langere tijd in de ruimte. Het einddoel is data verzamelen voor de mogelijke eerste bemande trip naar Mars.

"We leveren dus pionierswerk", zegt Wuyts. "Voor 'kleine' Belgen is dat toch wel een prestatie. Ik heb een topteam kunnen samenstellen van experts in verschillende domeinen. In het kader van hersenonderzoek werken we samen met mensen van de KU Leuven. Ik ben ook de enige buitenlander die op regelmatige basis onderzoek mag doen in Moskou."

Het was overigens al de vierde missie voor astronaut Scott Kelly, die bovendien een interessant studieobject is aangezien hij een tweelingbroer heeft. Wetenschappers van de NASA hebben zijn gezondheidstoestand vergeleken met die van zijn identieke tweelingbroer Mark, een ex-astronaut, om de veranderingen te analyseren die in het lichaam worden veroorzaakt door ruimtereizen. Volgens de NASA ging het om het eerste onderzoek bij twee mensen met dezelfde genen in verschillende ruimtelijke omstandigheden.

De absolute recordhouder in de ruimte is de Russische arts Valeri Poljakov. In 1994-'95 heeft hij 438 dagen onafgebroken in het Russische ruimtestation Mir gewerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234