Zaterdag 19/10/2019

Klimaat

Bekroning voor bedrijf dat koe naar de wc leert gaan

Koe voor de CowToilet van Hanskamp. Beeld Hanskamp

Hoe maak je een koe zindelijk? Met die vraag begon de zoektocht van Henk Hanskamp naar het product waarvoor hij donderdag een innovatieprijs kreeg. Zijn antwoord op de vraag van toen: “Een koe krijg je niet zindelijk, het is geen hond.” Daarom ontwikkelde hij het CowToilet.

Want een koe is wel een gewoontedier, leerden ze gaandeweg bij agrarisch innovatiebedrijf Hanskamp uit Doetinchem, een stad in het oosten van Nederland. Je kunt het aanleren op het juiste moment te plassen. Vang je de urine vervolgens op, zoals met het door Hanskamp ontwikkelde CowToilet, dan pak je een van de grootste milieuproblemen in de veehouderij aan.

Dit werkt als volgt. Ureum is een stikstofverbinding in urine. Als dit in aanraking komt met bacteriën in de uitwerpselen, ontstaat ammoniak. Die komt in de lucht terecht en daalt later neer als stikstof. Dit zorgt voor grote problemen in met name natuurgebieden door bodemverzuring, verdringing van kwetsbare planten en waterverontreiniging.

“Jarenlang is miljoenen geïnvesteerd in luchtwassers, andere voersamenstellingen en speciale stalvloeren”, zegt Hanskamp. “Allemaal eindoplossingen om ammoniakuitstoot te verminderen. Met het CowToilet pakken wij het probleem aan bij de bron door te voorkomen dat de urine en de mest mengen en er überhaupt ammoniak ontstaat.”

“Oude wijsheid”

De afgelopen jaren werd het systeem getest op een melkveebedrijf met 58 koeien. De dieren kregen hun brokken in een speciale kooi, waarna een robot het dier net boven de uier op een zenuw tikte. Deze door een medewerker van Hanskamp opgedoken “oude wijsheid” veroorzaakt een plasreflex bij het dier, dat vervolgens in een soort urinoir plast. “Op een gegeven moment is het tikje onder de schede niet meer nodig en gaat het vanzelf na het eten plassen.” Zie daar: het gewoontedier.

Illustratiebeeld. Beeld REUTERS

Dierenarts Jan Velema keek mee met het experiment en ziet op het gebied van dierenwelzijn geen enkel bezwaar. Integendeel. “De stal blijft schoner en droger”, zegt hij. “Minder vocht op de vloer betekent betere klauwgezondheid.”

Niet alle urine wordt nog opgevangen door het bekroonde CowToilet. Het dier is immers niet zindelijk en urineert ook als het niet in het wc-hok staat. Hanskamp is wel al blij met het eerste resultaat: bijna 70 procent komt in de pot terecht. Vanaf 2020 verwacht hij het product te gaan verkopen aan veehouders, die er vier à vijf nodig zullen hebben per 100 koeien. Over de prijs kan Hanskamp nog weinig zeggen.

Paul Galama – die zich bezighoudt met innovatieve melkveesystemen -  niet direct betrokken bij de ontwikkeling van het CowToilet – is enthousiast over de uitvinding, die volgens hem past binnen de natuurinclusieve- en kringlooplandbouw. “In de urine zit stikstof en kalium, en in de dikke mest zit fosfaat en organische stof”, zegt hij. “Door de zuivere manier van scheiding met het CowToilet kunnen veehouders en akkerbouwers veel gerichter bemesten, wat ook weer goed is voor het milieu.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234